Ekumenizm, Chrześcijaństwo, Religia - Ekumeniczny Serwis Informacyjny

Zakon Krzyżaków kiedyś i dzisiaj

Któż z nas nie zna sąsiedzkich stosunków Rzeczpospolitej (wcześniej Polski) z Zakonem Krzyżackim. W tym artykule mam zamiar przedstawić historię i teraźniejszość Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, pospolicie nazywany Zakonem Krzyżackim.



Zakon powstał w 1190 w Ziemi Świętej. Przekształcono go w 1198 w zakon rycerski. Miał się zajmować opieką nad pielgrzymami i chorymi, a także "nawracaniem" niewiernych. Na czele Zakonu stał Wielki Mistrz i Kapituła. Jednak Wielki Mistrz z powodu naporu muzułmanów, a także w poszukiwaniu nowych terenów do działania, rozpoczął starania o przeniesienie Zakonu do Europy.

W 1211 Król Węgier Andrzej II powołał Krzyżaków do ochrony granic Siedmiogrodu. Jednak szybko przewidział ich chęci na posiadanie własnego państwa i wygnał ich w latach 1224-25. Jednak rycerze nie musieli długo szukać nowego miejsca na ziemi.

W 1226 Książę Konrad Mazowiecki wezwał ich do walki z Prusami. Zakonnicy przybyli w 1230 i dosyć szybko wzięli się "do roboty". Ziemię chełmińską opanowali w latach 1231-33 i otrzymali tam lenno. Do 1283 podbili całe Prusy.

W histori Zakonu zdarzały się też fuzje. W 1233 przyłączyła się do nich część Zakonu Dobrzyńskiego, a w 1237 Kawalerowie Mieczowi  w Inflantach.

Krzyżacy, popierani przez cesarstwo i papiestwo, utworzyli na zajętych ziemiach własne państwo zakonne, dążące do stałego poszerzenia swych granic kosztem sąsiadów. Po objęciu Inflant Krzyżacy próbowali ekspansji na Rusi, ponieśli jednak klęskę w bitwie na jeziorze Pejpus (1242). W poł. XIII w. opanowali Sambię, usiłowali także podbić Żmudź. W 1308–09 zajęli Pomorze Gdańskie, co zapoczątkowało okres długotrwałych wojen z Polską. Pierwszy etap został zakończony pokojem w Kaliszu w 1343r.

Podstawą potęgi politycznej zakonu była znakomita organizacja ekonomiczna (rozwój handlu i rzemiosła, kolonizacja), która doprowadziła w poł. XIV w. do uzyskania przez Krzyżaków czołowej pozycji w basenie M. Bałtyckiego. Stałe walki z Litwą przyniosły Krzyżakom sławę międzynarodową i ściągały na wyprawy rycerzy europejskich, prowadziły jednak do utraty przez Zakon jego religijnego charakteru. Zagrożenie przez Krzyżaków Litwy (zwł. Żmudzi) stało się jedną z przyczyn unii w Krewie 1385. W 1409 Krzyżacy rozpoczęli tzw. wielką wojnę, ponosząc klęskę pod Grunwaldem (można w źródłach zagranicznych spotkać nazwę Tannenberg) w 1410r.

Po jednej z największej bitew w dziejach Europy nastąpiło załamanie potęgi politycznej i gospodarczej Zakonu. Dalsze wojny z Polską (1414–21 i 1431–35) doprowadziły do zubożenia ludności państwa zakonnego i konfliktu z dynamicznie rozwijającymi się miastami (Gdańsk, Toruń, Elbląg) oraz rycerstwem, mającym mniejsze uprawnienia od szlachty polskiej.

W 1440 przedstawiciele rycerstwa i miast pruskich utworzyli Związek Pruski. Wzniecili powstanie zbrojne w 1454 i poddali całość ziem pruskich Kazimierzowi IV Jagiellończykowi, który wydał akt inkorporacyjny Prus do Korony. Wywołało to Wojnę Trzynastoletnią, którą wygrała Polska. Pokój podpisano w Toruniu w 1466r. Był on upokarzający dla Zakonu.

Dążenia do obalenia jego postanowień wywołały kolejna wojnę polsko-krzyżacką toczącą się w latach 1519-21. Rozejm podpisano znowu w Toruniu. Wielki Mistrz Albert Hohenzollern sekularyzował zakon i przyjąwszy luteranizm przekształcił go w księstwo świeckie, tzw. Prusy Książęce. Złożył z niego hołd lenny w 1525r.

Krzyżacy w Inflantach, którzy pod koniec XV w. uniezależnili się od Wielkiego Mistrza, w istocie stanowili odrębne państwo zakonne. Wobec sytuacji rozprężenia wewnętrznego i osłabienia zakonu inflanckiego, 1558 nastąpił wybuch wojny inflanckiej. Obrona się nie powiodła i Mistrz Inflancki G. Kettler przeprowadził 1561 sekularyzację zakonu i poddał go Polsce i Litwie. Nie oznaczało to końca Zakonu.

Zakon w uszczuplonych rozmiarach, przetrwał w Niemczech. W 1809 Napoleon I rozwiązał zakon, którego schronieniem stał się dwór Habsburgów w Wiedniu. Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie zatracił swój rycerski charakter w 1918 roku. Tym samym stał się zakonem duchowym. W Austrii działał do 1938, po jej włączeniu do III Rzeszy, nielegalnie. W roku 1947 rząd austriacki zalegalizował jego działalność. Obecnie Zakon ma swoje siedziby w Austrii, Włoszech, Niemczech, Belgii, Słowenii i na Morawach. Zajmuje się działalnością duszpasterską, oświatową i charytatywną.

Patronami Zakonu są: Najświętsza Maryja Panna, św. Elżbieta z Turyngii i św. Jerzy. W roku 2000 Zaok liczył około 1090 członków. 90 było braćmi, 6 Oblaten, 240 zakonnic i ok. 720 członków świeckich (włączając członków honorowych). Wielkim Mistrzem jest Dr Abbot Bruno Platter O.T. (Ordo Teutonicus - Zakon Krzyżacki).

Wielkim wydarzeniem w historii Zakonu było 800-lecie. 11 lutego 1991 Ojciec Święty Jan Paweł II przyjął na audiencji prywatnej Kapitułę i Wielkiego Mistrza. Polecił, aby służyli Bogu i potrzebującym.

Strona WWW Zakonu Krzyżaków



Opcje Artykułu

Trackback

Trackback URL for this entry: http://www.kosciol.pl/trackback.php/20041113090605303

No trackback comments for this entry.
Zakon Krzyżaków kiedyś i dzisiaj | 15 komentarzy
Komentarze należą do osób, które je zamieściły. Nie bierzemy odpowiedzialności za ich treść.
mateuszwroc sob, 13 lis 2004, 12:18:56
O.T. znaczy Order Teutonicus przepraszam za pomyłkę.

---
"Kto nie trwa we mnie, ten zostaje wyrzucony precz jak zeschnięta latorośl; takie zbierają i wrzucają w ogień, gdzie spłoną." (J 15;6)

 
milka sob, 13 lis 2004, 15:14:07
gratuluje mateuszku!
super tekst!
 
lublin nie, 14 lis 2004, 16:20:55
Wydaje mi się, że jeśli Zakon Krzyżacki jest naprawdę katolicki, to niobca mu jest i będzie cnota pokory, także pokory wobec przeszłości.

W imię tej pokory, Zakon Krzyżacki powinien - jak sądzę - powstrzymac się od aktywności w Polsce. Chodzi o prostu o zwykłą przyzwoitość. Są miejsca na świecie, gdzie z krzyżakami z pewnością nie ma takich i tylu bolesnych skojarzeń, jak w przypadku Polski.

W dodatku, zdaje się, że jest to zakon "narodowy", niemiecki. Sądzę, że w Polsce jest wystarczająco dużo "polskich" i "międzynarodowych" zgromadzeń zakonnych, by trzeba było importować na siłę "rozwiązania niemieckie", w dodaktu obciążone takim bagażem przykrych skojarzeń w umysłach Polaków.

 
  • lublin nie, 14 lis 2004, 22:19:49
Wojciech1966 nie, 14 lis 2004, 20:46:13

dla osob zaintresowanych podrzucam link http://www.muzeum.torun.pl/ w Muzeum Okregowym w toruniu jest czynna wystawa o templariuszach, b. dobry katalog z wstepem historycznym i fotografiamii, na samej wystawie (glownie zabytki z terenow dzisiejszej Polski) pare b. cennych obiektow.

Wiem, ze wystawa bedzie jezdzic po kraju - bedzie wiec okazja aby zobaczyc, byc moze ja i u siebie.

Na stronie trzeba kliknac na pierwszy baner od gory - to reklama wystawy muzealnej, potem pod tekstem beda inne ciekawe odsylacze

---
Wojciech

 

Szukaj

Menu Użytkownika






Nie pamiętasz hasła?

Polecamy





EWST.pl
Senior.pl
e-commerce.pl
com-media.pl
egospodarka.pl

Facebook

Patronat Kosciol.pl


Piotr Lorek, Motyw wygnania a doktryna piekła w Nowym Testamencie


Gorące tematy



  • Wszystkich Świętych i Halloween
  • In vitro
  • Tadeusz Rydzyk i Radio Maryja
  • Lustracja
  • Kreacjonizm i ewolucjonizm
  • Harry Potter
  • Pedofilia i molestowanie
  • Aborcja
  • Eutanazja
  • Homoseksualizm
  • Unieważnienie, stwierdzenie nieważności małżeństwa
  • Sonda

    Czy stosowanie kary śmierci jest zgodne z postawą chrześcijańską?

    1/1: Czy stosowanie kary śmierci jest zgodne z postawą chrześcijańską?

    Zdecydowanie tak 83,05%
    Raczej tak 1,66%
    Raczej nie 2,91%
    Zdecydowanie nie 11,65%
    Nie wiem 0,73%

    | 4,266 głosów | 0 komentarzy

    Wydarzenia

    W najbliższym czasie nie ma żadnych wydarzeń