Ekumenizm, Chrześcijaństwo, Religia - Ekumeniczny Serwis Informacyjny

Zapomniany poeta - Maciej Kazimierz Sarbiewski

Nieopodal Płońska, w odległości dwóch kilometrów od ruchliwej drogi łączącej Warszawę z Gdańskiem leży wieś Sarbiewo. Do historii literatury wpisała się jako miejsce urodzenia jednego z najwybitniejszych przedstawicieli europejskiego baroku - Macieja Kazimierza Sarbiewskiego. Przez współczesnych sobie nazwany "Chrześcijańskim Horacym" jest dziś poetą zapomnianym.

W powszechnym obiegu czytelniczym nie był zresztą w kraju obecny. Nie istnieje również w świadomości dzisiejszych tzw. humanistów. Przyzwoicie przygotowany do egzaminu maturalnego abiturient liceum ogólnokształcącego spytany o poetów polskiego baroku jednym tchem wymieni Jana Andrzeja Morsztyna, Wacława Potockiego, Daniela Naborowskiego. Dorzuci może jeszcze nazwisko pamiętnikarza Jana Chryzostoma Paska.

Nie jest Sarbiewski obecny również w programach szkolnych. Kiedyś był. Do roku 1840. Trochę dłużej twórczość jego wykładana była na uniwersytetach w Anglii i na Węgrzech. Obecny był tam Sarbiewski do początku dwudziestego wieku. Dlaczego został zapomniany? Może dlatego odszedł w zapomnienie, że tworzył wyłącznie po łacinie? Może dlatego, że sławę i chwałę odebrał za życia?

Maciej Kazimierz Sarbiewski przyszedł na świat w 1695 roku w niewielkiej wsi mazowieckiej Sarbiewo k. Płońska. Był synem szlachcica, ziemianina Mateusza i Anastazji z Milewskich. Nauki pobierał u jezuitów w Pułtusku. W 1612 roku, mając siedemnaście lat, przeznaczony został do stanu kapłańskiego. Wstąpił do Towarzystwa Jezusowego. Będąc zakonnikiem kontynuował naukę w Akademii Wileńskiej, a następnie w kolegium w Braniewie. Na studia teologiczne wysłany został przez zakonnych przełożonych do Rzymu.

Do stolicy chrześcijaństwa przybył Sarbiewski w sierpniu 1622 roku. Dość szybko młody jezuita z Polski poznaje ludzi, którzy mieli wówczas ogromny wpływ na kulturę europejską. Barokowy Rzym tworzyli m.in. Peter Paul Rubens - jeden z najwybitniejszych twórców malarstwa, Anton van Dyck - współpracownik Rubensa, a od 1632 roku nadworny malarz angielskiego króla, Diego Rodriquez de Silvay, Velazquez - najwybitniejszy przedstawiciel baroku hiszpańskiego, nadworny malarz Filipa IV, Bernini - genialny analfabeta, który na zlecenie papieża Urbana VIII tworzy olbrzymi baldachim i kolumnadę Bazyliki św. Piotra.

Najważniejszą rzymską przyjaźnią Sarbiewskiego była, bez wątpienia, ta z Maffeo Barberinim, od października 1623 roku papieżem Urbanem VIII. Pozostawił po sobie kilka dzieł o charakterze spektakularnym. Papież poeta - łacinnik, mecenas sztuki skupił wokół swego tronu czołówkę ówczesnych intelektualistów europejskich. Wśród nich był również Sarbiewski, którego nagrodził "Laurem poetyckim", taką ówczesną "Nagrodą Nobla".Po trzech latach pobytu w Rzymie Sarbiewski wracił do kraju. Dlaczego, będąc u szczytu sławy, zdecydował się na ten krok, tego nie wiemy. Być może była to jego decyzja, a może przełożonych zakonnych. W kraju jezuici potrzebowali wykształconych kadr dla swej sieci kolegiów.

Po powrocie przez rok przebywa w domu zakonnym w Nieświeżu. Przez rok pracował w Połocku. Później przeniesiony został do Wilna. W tamtejszej Akademii pełnił funkcję m.in. wykładowcy retoryki i profesora teologii. Gdy 2 czerwca 1635 roku zmarł królewski kaznodzieja o. Sebastian Łayszczewski, Władysław IV powołał Sarbiewskiego na jego następcę.

Pierwsze spotkanie poety z Władysławem IV miało miejsce jeszcze w czasie jego pobytu w Rzymie. Ostatnie 5 lat życia spędził Maciej K. Sarbiewski u boku monarchy. Zmarł nagle 2 kwietnia 1640 roku w Warszawie na skutek wylewu krwi do mózgu. Miał zaledwie 45 lat. Pochowany został pod kościołem oo. jezuitów przy ulicy św. Jana w Warszawie. W XIX wieku kości jego wraz z innymi zostały przeniesione do podziemi kościoła pijarów przy ulicy Długiej, a stamtąd na rozkaz władz zaborczych zabrane zostały do wspólnej mogiły na Powązkach.

W Polsce nie wydawany i zapomniany Sarbiewski (niekompletny przekład "Liryków" wydał w 1850 roku w Wilnie Władysław Syrokomla ) znany i ceniony był w Europie. Jego wiersze zebrane w 1625 roku w tomie "Lirica" wielokrotnie wznawiano poza granicami kraju. Jeszcze za życia poety w 1632 roku wydana została w Antwerpii luksusowa edycja "Liryków". Strona tytułowa tego wydania ozdobiona została miedziorytem samego Petera Paula Rubensa. Sześć lat po śmierci Anglicy dokonali tłumaczenia łacińskich wierszy Sarbiewskiego.

W Kolonii ukazało się aż siedem wydań "Wykładów poetyki". Jeszcze w XX wieku wydawali go nasi "bratankowie", Węgrzy. W Polsce kompletny przekład "Liryków", opatrzony wnikliwym wstępem, komentarzami i indeksem ukazał się dopiero w 1980 roku.



Opcje Artykułu

Trackback

Trackback URL for this entry: http://www.kosciol.pl/trackback.php/2005050216573393

No trackback comments for this entry.
Zapomniany poeta - Maciej Kazimierz Sarbiewski | 1 komentarzy
Komentarze należą do osób, które je zamieściły. Nie bierzemy odpowiedzialności za ich treść.
Zapomniany poeta - Maciej Kazimierz Sarbiewski
verbadocent wto, 3 maj 2005, 22:11:27

"Przyzwoicie przygotowany do egzaminu maturalnego abiturient liceum ogólnokształcącego spytany o poetów polskiego baroku jednym tchem wymieni Jana Andrzeja Morsztyna, Wacława Potockiego, Daniela Naborowskiego. Dorzuci może jeszcze nazwisko pamiętnikarza Jana Chryzostoma Paska"

Ja bym jeszcze dorzucił nazwisko Elżbiety Drużbackiej  (1695-1765) -Safony słowiańskiej, Muzy sarmackiej -  która w mojej opini była najwybitniejszą polską poetką (przy całym szacunku do Marii Konopnickiej) aż do XX wieku, kiedy nastąpił "wysyp" wybitnych poetess: Iłłakowiczówna, Obertyńska, Pawlikowska-Jasnorzewska, Poświatowska, Kamieńska. Hartwig, Szymborska, Lipska.

Przy okazji, jeśli Pan pozwoli, przypomnę jej sylwetkę.

A

---
Verba Docent Exempla Trahunt

 

Szukaj

Menu Użytkownika





Nie masz jeszcze konta? Załóż sobie Nowy Użytkownik
Nie pamiętasz hasła?

Polecamy





EWST.pl
Senior.pl
e-commerce.pl
com-media.pl
egospodarka.pl

Facebook

Patronat Kosciol.pl


Piotr Lorek, Motyw wygnania a doktryna piekła w Nowym Testamencie


Gorące tematy



  • Wszystkich Świętych i Halloween
  • In vitro
  • Tadeusz Rydzyk i Radio Maryja
  • Lustracja
  • Kreacjonizm i ewolucjonizm
  • Harry Potter
  • Pedofilia i molestowanie
  • Aborcja
  • Eutanazja
  • Homoseksualizm
  • Unieważnienie, stwierdzenie nieważności małżeństwa
  • Sonda

    Czy stosowanie kary śmierci jest zgodne z postawą chrześcijańską?

    1/1: Czy stosowanie kary śmierci jest zgodne z postawą chrześcijańską?

    Zdecydowanie tak 83,05%
    Raczej tak 1,66%
    Raczej nie 2,91%
    Zdecydowanie nie 11,65%
    Nie wiem 0,73%

    | 4,266 głosów | 0 komentarzy

    Wydarzenia

    W najbliższym czasie nie ma żadnych wydarzeń