Ekumenizm, Chrześcijaństwo, Religia - Ekumeniczny Serwis Informacyjny

Elżbieta Drużbacka

Hugo Kołłątaj powiedział o niej, że uratowała honor polskiej literatury. Była największą polską (i chyba słowiańską)  poetką przed Marią Konopnicką (w moim prywatnym rankingu dzierżyła palmę pierwszeństwa w kobiecej poezji do lat 20’ ubiegłego stulecia). Nazywano ją już za życia słowiańską Safoną. Dziś nie uczy się o niej w szkołach. Gdyby nie Konstanty Ildefons Gałczyński i jego wiersz „Pompa” (śpiewany jakiś czas temu przez G.Turnaua) oraz mała uliczna na  Starym Żoliborzu,  nazwisko jej byłoby znane tylko wąskiemu gronu ekspertów.

Elżbieta Drużbacka urodziła się w końcu XVII wieku (większość biografów podaje rok 1695 ale nie jest to data pewna) jako Kowalska. Młodość spędziła na magnackich dworach, gdzie zdobyła wykształcenie w zakresie literatury, muzyki, języka francuskiego, historii, kultury antycznej. W wieku ok. 25 lat poślubiła Kazimierza Drużbackiego herbu Lew, skarbnika żydaczewskiego. Z tego związku urodziła się Marianna, której prawnuk to Aleksander  Fredro. Po śmierci męża  popadła w znaczny niedostatek materialny i resztę życia spędziła w środowiskach magnackich kręgu tzw. Familii.  Przebywała na dworach Sieniawskich, Lubomirskich, Czartoryskich, Branickich, Sanguszków  pełniąc rolę damy do towarzystwa. Jej głęboka kultura osobista, czar, wykształcenie, rozliczne talenty sprawiły, że była prawdziwą perłą towarzystwa. Poprzez kręgi magnackie trafiła do środowisk literackich związanych z braćmi Załuskimi (tymi od Biblioteki Załuskich) i dzięki ich staraniom debiutowała w roku 1752 tomem poezji "Zbiór rymów duchownych, panegirycznych, moralnych i światowych ..." , jedynym wydanym za życia. Większość utworów Drużbackiej krążyło w odpisach, było recytowanych z pamięci w najlepszych salonach polskich, drukowały je ówczesne czasopisma.  Dotknięta nieszczęściem w postaci śmierci córki Marianny i sześciorga wnucząt, poetka wycofała się w roku 1755 z życia światowego  i osiadła w klasztorze bernardynek,  z zamiarem wstąpienia do zakonu. Zmarła tamże w 1765, miejsce jej pochówku  nie zachowało się.  Po jej śmierci sława poetycka przygasła, a sama poezja polska doby baroku stała się przedmiotem drwin i zapomnienia. Spuścizna literacka Drużbackiej była przechowywana w Pałacu Rzeczpospolitej na Placu Krasińskich w Warszawie  i razem z samym pałacem została spalona przez Niemców po Powstaniu Warszawskim, nim tak naprawdę ją zbadano i poddano poważnej analizie krytyczno-literackiej.  Do naszych czasów zachowało się raptem kilkadziesiąt utworów, z których 36 opublikowano jakiś czas temu pod tytułem „Wiersze wybrane – Elżbieta Drużbacka” w redakcji pani profesor K.Stasiewicz.


Czytając poezję Drużbackiej w oczy rzucają się  następujące cechy charakterystyczne:

  • szerokie spektrum zainteresowań poetki wyrażający się różnorodnych formach literackich – mamy tu poezję religijną, erotyki,  opisy przyrody, poematy, tłumaczenia z francuskiego,  baśnie, alegorie, traktaty moralne, powieści fantastyczne, satyry, sielanki, romanse poetyckie, listy poetyckie;
  • niesamowity język, który dziś po 300 latach prawie oślepia swoim pięknem i aktualnością. Co tu dużo kryć, większości polskiej literatury barokowej nie da się dziś czytać, bo jest po prostu niezrozumiała dla dzisiejszego czytelnika, polski uległ zmianie. Tymczasem język Drużbackiej jest absolutnie nowopolski, pozbawiony jest tak charakterystycznych dla ówczesnych czasów makaronizmów, udziwnień i przerysowań formalnych zasłaniających samą treść (jak np. u A.Morsztyna).

Nie lubię pisać o poezji, poezję należy czytać, śpiewać, tańczyć, przeżywać a nie deliberować w stylu „co poeta miał na myśli”.  Skarbnikowa żydaczewska pisze o miłości tak:

„Darmo zaczynasz wojnę z miłością, Narcysie,
Darmo się z nią potykasz w stalowym kirysie,
Darmo ufasz w orężu, w trójgraniastą szpadę,
Gdyć nagie dziecko wziąć ją potrafi przez zdradę.
Wnet jedna strzałka
Zwojuje śmiałka.

Uciekaj w skały, puszcze, w knieje, lasy ciemne,
Uznasz, że w twem myślistwie uciechy daremne.
Pójdzie miłość za tobą i tam ci dokuczy,
Zganić pychę, jak jej masz hołdować, nauczy.
Porzuć zwierzynę,
Kochaj dziewczynę”


Przecież to da się zaśpiewać w manierze hip-hopowej lub rapem!!! O innych, bardziej konserwatywnych  sposobach muzykowania nie wspominając.

Polska sarmacka kultura barokowa została skutecznie  przysypana gruzem niepamięci i pogardy. Że prymitywna,  nietolerancyjna, zaściankowa, religiancka (piękne słówko!!!), zacofana, że ksenofobiczna, że makaroniczna, że szlagońska z podgolym łbem i dymiącą od gorzały czaszką. Taki to standardowy obraz propagowali przyjaciółka filozofów Katarzyna i filozof na tronie - Fryderyk i tak już zostało. Pamiętajcie jednak, że w tym czasie, gdy carowie wycinali w pień miasta dlatego, że ich poddani nie podobali się samodzierżawcy, a niemieccy władcy wysyłali zaciężne pułki mordujące poddanych innego niemieckiego władcy, tylko dlatego, że wierzył on w Boga inaczej niż jego sąsiad, polscy królowie wybrani demokratycznie przez ogół obywateli pisali wiersze, komponowali opery i przysięgali na Biblię: „neminem captivabimus nisi iure victum”.

Nie wstydźmy się Drużbackiej i nie zapominajmy o niej. Porządna kobieta była i tęga poetka!!!

Artykuł został nadesłany przez Czytelnika VerbaDocent. Serdecznie dziękujemy.



Opcje Artykułu

Trackback

Trackback URL for this entry: http://www.kosciol.pl/trackback.php/20050522144126889

No trackback comments for this entry.
Elżbieta Drużbacka | 7 komentarzy
Komentarze należą do osób, które je zamieściły. Nie bierzemy odpowiedzialności za ich treść.
Elżbieta Drużbacka
mateuszwroc nie, 22 maj 2005, 15:16:38
A czyż Safą Słowieńską nie miałabyć Orszulka Kochanowska :D ?

---
Św. Piusie V módl się za mną!

 

Szukaj

Menu Użytkownika





Nie masz jeszcze konta? Załóż sobie Nowy Użytkownik
Nie pamiętasz hasła?

Polecamy





EWST.pl
Senior.pl
e-commerce.pl
com-media.pl
egospodarka.pl

Facebook

Patronat Kosciol.pl


Piotr Lorek, Motyw wygnania a doktryna piekła w Nowym Testamencie


Gorące tematy



  • Wszystkich Świętych i Halloween
  • In vitro
  • Tadeusz Rydzyk i Radio Maryja
  • Lustracja
  • Kreacjonizm i ewolucjonizm
  • Harry Potter
  • Pedofilia i molestowanie
  • Aborcja
  • Eutanazja
  • Homoseksualizm
  • Unieważnienie, stwierdzenie nieważności małżeństwa
  • Sonda

    Czy stosowanie kary śmierci jest zgodne z postawą chrześcijańską?

    1/1: Czy stosowanie kary śmierci jest zgodne z postawą chrześcijańską?

    Zdecydowanie tak 83,05%
    Raczej tak 1,66%
    Raczej nie 2,91%
    Zdecydowanie nie 11,65%
    Nie wiem 0,73%

    | 4,266 głosów | 0 komentarzy

    Wydarzenia

    W najbliższym czasie nie ma żadnych wydarzeń