Ekumenizm, Chrześcijaństwo, Religia - Ekumeniczny Serwis Informacyjny

Harcerstwo dla Chrystusa - zasady chrześcijańskie w pracy wychowawczej

Niedawno byłem gościem na obozie harcerskim, na którym kadra wymyśliła dla dzieci zabawę w czarownice i walkę z demonami przy pomocy magicznych przedmiotów. W świetlicy urządzono „grotę” z „kamieniem”. Na kamień dzieci miały kłaść odnalezione „magiczne” przedmioty, a wtedy migały światła i przez aparaturę nagłaśniającą ukryty instruktor przemawiał do dzieci dając im nowe zadanie.

Świetlica, „grota”, czy - jak ją nazywała instruktorka odpowiedzialna za program - „świątynia i ołtarz” były dla dzieci dostępne tylko w czasie spotkań obrzędowych. Poza tymi chwilami była dla nich zamknięta. Nawet w czasie deszczu, kiedy trudno było zrobić coś z dziećmi na dworze, maluchy nie miały tam wstępu i nudziły się w domkach kempingowych. Instruktorka programowa bez przerwy określała świetlicę mianem świątyni, na kamień mówiła ołtarz, a głos nazywała boginią Gwelian. W sąsiednim podobozie dzieci bawiły się z kolei w czarownice. Tablica ogłoszeń pokryta była znakami zodiaku i nazwami zastępów takimi, jak „Straszne wiedźmy”.  Zdobywały też sprawność „Czarownicy”, w której jednym z wymagań był udział w zabawie w sabat czarownic.

Kiedy wraz z kolegą, podobnie jak ja uczestniczącym w Ruchu Nowego Życia, poprosiliśmy o możliwość rozmowy z harcerzami na temat Boga, Ewangelii i Jezusa Chrystusa, usłyszeliśmy, że nie ma takiej możliwości, bo przecież ZHP jest organizacją skupiającą ludzi wyznających różne wiary.

Przy okazji tej rozmowy okazało się, że kadra tego obozu już kiedyś zrobiła podobną obrzędowość. Wtedy bawili się w religię egipską. Jeden z rodziców zabrał swoje dziecko z takiego obozu. Reakcją instruktorów było określenie rodzica, jako „głupiego katolika”. Nie za bardzo rozumieli, że zmuszając dziecko do zabawy w pogańską religię naruszyli jego prawo do wyznawania własnej wiary i konstytucyjne prawo rodziców do wychowania dziecka w wierze, jaka oni wybrali. Podobnie, jak podczas naszej wizyty nie rozumieli, że swoją obrzędowością, zabawą w magię, czarownice, druidów i pogańskie świątynie, co przecież potępiają wszystkie Kościoły chrześcijańskie, nakłaniają, czy wręcz zmuszają dzieci do grzechu i naruszają ich prawo do swobodnego wyznawania swojej wiary. Skrajnym paradoksem było, że inicjatorka tych zabaw wyznała nam, iż ona nakłania się do kultu druidów.

W Polsce, a także w harcerstwie w sprawach wiary istnieje tragiczne nieporozumienie. Polega ono na tym, że w imię wolności sumienia nie wolno mówić o Bogu, w którego wierzą te dzieci, ale wolno zmuszać je do zabawy potępione zarówno przez wszystkie Kościoły chrześcijańskie, judaizm i islam. To brzmi mniej więcej tak, jakby ktoś powiedział, że w imię prawa własności wolno kraść, ale nie wolno założyć zamka na drzwi.

Owa pseudotolerancyjna bzdura ma swój rodowód w propagandzie okresu komunistycznego, a kontynuuje ją wygodny dla wielu nurt new age i political correctness, który zawitał także do Polski. Szermierze „prawdziwej tolerancji” nie chcą dostrzec prawdziwej nietolerancji, polegającej na tym, że kogoś poddanego ich władzy nakłaniają do zachowań sprzecznych z wiarą tych dzieci. Nietolerancją jest także zakaz mówienia dzieciom na temat tego, w co one i ich rodzice wierzą. To wszystko oczywiście w imię „otwartości” i „tolerancji” w harcerstwie. Oczywiście, gdyby „obrońcy tolerancji” zauważyli te fakty, musieliby przyznać, że właśnie szerzą nietolerancję.

Najciekawsza natomiast była ich reakcja, gdy powołaliśmy się na statut ZHP, w którym przecież wyraźnie jest mowa o chrześcijańskich podstawach harcerstwa. Usłyszeliśmy, że to tylko „na zewnątrz”. Ktoś, kto tak mówi , w rzeczywistości nie rozumie harcerstwa i skautingu... 

Chrześcijaństwo w harcerstwie 

Skauting, harcerstwo są w swej istocie chrześcijańskie. Sama idea służby Bogu, Ojczyźnie i bliźnim wywodzi się wprost z Ewangelii. Nie mogłoby być inaczej. Generał Robert Baden-Powell był synem duchownego anglikańskiego. W jego domu często czytano Biblię. On sam był głęboko wierzący.

Owszem, był też Anglikiem swojej epoki - czasu, kiedy Anglicy uważali się za wyznaczonych przez Boga do misji cywilizowania świata. Nie możemy go za to potępiać, że tak myślał. Tak został wychowany. Ważne jest natomiast, czego dokonał i to jest jeden z najpiękniejszych rozdziałów chrześcijańskiej misji. W tej epoce XIX wieku to właśnie Anglicy dźwigali ciężar głoszenia Ewangelii na całym świecie. Dopiero na przełomie XIX i XX wieku inicjatywę przejęli Amerykanie. B-P był jednym z prekursorów reewangelizacji społeczeństw nominalnie chrześcijańskich. Dostrzegał to, że w Europie chrześcijaństwo praktykuje się od święta i że nie stanowi ono istoty codziennego życia ludzi. W „Scouting for boys” wyraźnie stwierdził, że celem skautingu jest poniesienie chrześcijaństwa w dzień codzienny.

Poprzez skauting, Baden-Powell poniósł na cały świat chrześcijańskie ideały służby bliźniemu i stałej gotowości do pomocy. Symptomatyczne, że tam, gdzie chwieje się chrześcijaństwo, chwieje się skauting. Gdzie chrześcijaństwo jest mocne i skauting się rozwija.

Chrześcijaństwo a Prawo Harcerskie

Popatrzmy na Prawo Harcerskie z punktu widzenia Ewangelii. W pierwszym punkcie czytamy:

Harcerz służy Bogu i Polsce i sumiennie spełnia swoje obowiązki.

A w Biblii jest napisane:

„Starajcie się o pomyślność kraju, do którego was zesłałem. Módlcie się do Pana za niego, bo od jego pomyślności zależy wasza pomyślność.” (Jer. 29:7)

nie służąc tylko dla oka, by ludziom się podobać, lecz jako niewolnicy Chrystusa, który z duszy pełnią wolę Bożą. Z ochotą służcie, jak gdybyście [służyli] Panu, a nie ludziom, świadomi tego, że każdy - jeśli uczyni co dobrego, otrzyma to z powrotem od Pana - czy to niewolnik, czy wolny.” (Efez, 6:6-8)

Punkt drugi mówi:

Na słowie harcerza polegaj, jak na Zawiszy.

A Jezus powiada:

„Niech wasza mowa będzie: Tak, tak; nie, nie. A co nadto jest, od Złego pochodzi.”(Mat. 5:37)

W punkcie trzecim Prawo Harcerskie mówi:

Harcerz jest pożyteczny i niesie pomoc bliźnim.

A apostoł Paweł poucza:

A zatem, dopóki mamy czas, czyńmy dobrze wszystkim, a zwłaszcza naszym braciom w wierze.”(Gal. 6:10)

Czwarty punkt wyjaśnia:

Harcerz w każdym widzi bliźniego, a za brata uważa każdego innego harcerza.

Wobec fragmentu o miłosiernym Samarytaninie (Łuk. 10:30-36) tekst ten nie wymaga komentarza. Dość wspomnieć, że jeszcze 10 lat temu pierwsza pomoc w harcerstwie nowiła nazwę „samarytanka”. Dziś tak nazywa się trzeci stopień harcerek.

Niejakie problemy sprawia punkt 5:

Harcerz postępuje po rycersku.

W Biblii nie ma opisanego wzoru rycerza, bo warstwa ta powstała później. Jednak średniowieczny ideał rycerza odwoływał się do ideałów chrześcijańskich. Wzorem rycerskiej postawy był święty Jerzy, który śmiało ruszył do walki z bestią w obronie zagrożonej dziewicy.

W Bilblii czytamy:

„Tak mówi Pan: Stosujcie prawo i sprawiedliwość, i ratujcie uciśnionego z ręki gnębiciela, obcego przybysza ani sieroty ani wdowy nie uciskajcie.” Jr 22,3

Rycerz ślubował takie właśnie postępowanie. Miał być obrońcą wdów i sierot, ratownikiem uciśnionych, sprawiedliwym i prawym człowiekiem. W rzeczywistości było na ogół inaczej, ale mówimy tu o ideałach, a nie ich realizacji. Inny element postawy rycerskiej pokazuje list apostoła Pawła do Tytusa:

„Przypominaj im, że powinni podporządkować się zwierzchnim władzom, słuchać ich i okazywać gotowość do wszelkiego dobrego czynu: nikogo nie lżyć, unikać sporów, odznaczać się uprzejmością, okazywać każdemu człowiekowi wszelką łagodność.” (Tyt. 3:1-2)

Punkt szósty:

Harcerz miłuje przyrodę i stara się ją poznać

znajduje uzasadnienie w Księdze Rodzaju i w pierwszym przykazaniu, jakie człowiek dostał od Boga:

„Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię i uczynili ją sobie poddaną; abyście panowali nad rybami morskimi, nad ptactwem powietrznym i nad wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi.”(Rodz. 1:28) oraz „Pan Bóg wziął zatem człowieka i umieścił go w ogrodzie Eden, aby uprawiał go i doglądał.” (Rodz. 2:15)

Zgodnie z tym Słowem jesteśmy strażnikami Bożego stworzenia, które On dał nam w użytkowanie. Mamy go doglądać, strzec, poznawać i miłować. I taki jest „ekologizm” harcerski: szacunek do Bożego dzieła i umiłowanie go, a nie kult przyrody.

Punkt siódmy:

Harcerz jest karny i posłuszny rodzicom i wszystkim swoim przełożonym.

znajduje bezpośrednie odwołanie w przykazaniu: „Dzieci, bądźcie posłuszne w Panu waszym rodzicom, bo to jest sprawiedliwe. Czcij ojca twego i matkę - jest to pierwsze przykazanie z obietnicą - aby ci było dobrze i abyś był długowieczny na ziemi.”(List do Efezjan 6:1-3) oraz: „Bądźcie poddani każdej ludzkiej zwierzchności ze względu na Pana: czy to królowi jako mającemu władzę, czy to namiestnikom jako przez niego posłanym celem karania złoczyńców, udzielania zaś pochwały tym, którzy dobrze czynią. Taka bowiem jest wola Boża, abyście przez dobre uczynki zmusili do milczenia niewiedzę ludzi głupich.” (1 Piotr 2:13-15)

Punkt ósmy:

Harcerz jest zawsze pogodny

znajduje potwierdzenie w słowach świętego Pawła  „Radujcie się w Panu zawsze; powtarzam, radujcie się. Niech będzie znana wszystkim ludziom wasza wyrozumiała łagodność: Pan jest blisko! (Filip. 4:2-5)  Radość jest tu utożsamiona z wyrozumiałą łagodnością.

Co potwierdza punkt dziewiąty Prawa:

Harcerz jest oszczędny i ofiarny.

potwierdzony słowami Kazania na Górze, ale też i apostoła Pawła:

„Wielkim zaś zyskiem jest pobożność wraz z poprzestawaniem na tym, co wystarczy. Nic bowiem nie przynieśliśmy na ten świat; nic też nie możemy [z niego] wynieść. Mając natomiast żywność i odzienie, i dach nad głową, bądźmy z tego zadowoleni! A ci, którzy chcą się bogacić, wpadają w pokusę i w zasadzkę oraz w liczne nierozumne i szkodliwe pożądania. One to pogrążają ludzi w zgubę i zatracenie. Albowiem korzeniem wszelkiego zła jest chciwość pieniędzy. Za nimi to uganiając się, niektórzy zabłąkali się z dala od wiary i siebie samych przeszyli wielu boleściami”(1 Tym. 6:6-9)

Wreszcie punkt dziesiąty:

Harcerz jest czysty w myśli, mowie i uczynkach. Nie pali papierosów, nie pije napojów alkoholowych.

odwołuje się do Kazania na Górze: I mówił dalej: Co wychodzi z człowieka, to czyni go nieczystym. Z wnętrza bowiem, z serca ludzkiego pochodzą złe myśli, nierząd, kradzieże, zabójstwa, cudzołóstwa, chciwość, przewrotność, podstęp, wyuzdanie, zazdrość, obelgi, pycha, głupota. Całe to zło z wnętrza pochodzi i czyni człowieka nieczystym.” (Mar. 7:20-23) ale także do Pawłowego: „Wszystko wolno, ale nie wszystko przynosi korzyść. Wszystko wolno, ale nie wszystko buduje. Niech nikt nie szuka własnego dobra, lecz dobra bliźniego!” (1 Kor. 10:21-24) i „nie upijajcie się winem, bo to jest [przyczyną] rozwiązłości, ale napełniajcie się Duchem, przemawiając do siebie wzajemnie w psalmach i hymnach, i pieśniach pełnych ducha, śpiewając i wysławiając Pana w waszych sercach.” (Ef. 5:19)

 

Także nasze harcerskie symbole pochodzą bezpośrednio z tradycji biblijnej. I znów nie mogło być inaczej. Przecież twórcami harcerstwa byli chrześcijanie. Andrzej Małkowski pochodził z mieszanej rodziny katolicko-protestanckiej w jego domu znana i czytana była Biblia. Swoje piętno na początkach harcerstwa odcisnęli tacy działacze chrześcijańscy, jak ksiądz Kazimierz Lutosławski, Józef Haller, ksiądz Jan Mauersberger, Ignacy Kozielewski, Tadeusz Strumiłło. Głeboko wierzącą chrześcijanką była też Olga Małkowska-Drahonowska. Paradoksalnie także ona pochodziła z mieszanej rodziny katolicko-protestanckiej. W czasach otwartego konfliktu między wyznaniami, kiedy o ekumeniźmie nikt jeszcze nie mówił, w takich rodzinach tworzyło się nowoczesne chrześcijaństwo. W takich rodzinach dostrzegano to, co jest podstawą i częścią wspólną chrześcijaństwa.

Jeśli przyjrzymy się symbolom umieszczonym na Krzyżu Harcerskim, to znów dostrzeżemy, że każdy z nich ma odniesienie do Biblii i chrześcijańskiej tradycji.

 

Krzyż – jest bezpośrednim nawiązaniem do chrześcijańskiego rodowodu harcerstwa. Symbolizuje ofiarę, poświęcenie, ale też nadzieję i wiarę w lepszy świat. Krzyż Harcerski wzorowany jest na krzyżu rycerskim i orderze „Virtuti Militari” („Męstwu Wojennemu”) - najstarszego polskiego orderu wojskowego.

„I kto nie bierze krzyża swego, a idzie za mną, nie jest mnie godzien.” (Mat. 10.38)

„Wtedy Jezus rzekł do uczniów swoich: Jeśli kto chce pójść za mną, niech się zaprze samego siebie i weźmie krzyż swój, i niech idzie za mną.” (Mat. 16:24)

 

Wieniec laurowo-dębowy - symbolizuje męstwo (dąb) i zwycięstwo (laur). Listki układające się w wieniec symbolizują kolejne dzielne czyny harcerza, który nie ulega pokusom zła, ale dzielnie daje im odpór i zwycięża nad tym, co w nim samym jest słabe i złe.

„A każdy zawodnik od wszystkiego się wstrzymuje, tamci wprawdzie, aby znikomy zdobyć wieniec, my zaś nieznikomy.” (I Kor. 9:25)

„a teraz oczekuje mnie wieniec sprawiedliwości, który mi w owym dniu da Pan, sędzia sprawiedliwy, a nie tylko mnie, lecz i wszystkim, którzy umiłowali przyjście Jego.” (2Tm.4:8)

Błogosławiony mąż, który wytrwa w próbie, bo gdy wytrzyma próbę, weźmie wieniec żywota, obiecany przez Boga tym, którzy go miłują.” (Jak. 1:12)

 

Czuwaj! - zawołanie i pozdrowienie harcerskie. W dawnych wiekach strażnicy na murach zamków pobudzali się tym wezwaniem do czujności. Harcerze mają być czujni, żeby nigdy nie ulec pokusie. Mają czuwać, by zawsze i wszędzie przeciwstawić się złu (w zagranicznych organizacjach skautowych mówią „Bądź Gotów!”).

„Bądźcie trzeźwi, czuwajcie! Przeciwnik wasz, diabeł, chodzi wokoło jak lew ryczący, szukając kogo by pochłonąć.” (1 P. 5:8)

„Błogosławieni owi słudzy, których pan, gdy przyjdzie, zastanie czuwających. Zaprawdę, powiadam wam, iż się przepasze i posadzi ich przy stole, i przystąpiwszy, będzie im usługiwał” (Łuk. 12:37).

 

Pierścień, krąg - symbolizuje doskonałość (składa się z nieskończonej ilości punktów, odcinków prostych, kątów, przecina go nieskończona ilość cięciw, średnic i promieni). Harcerz, który kroczy drogą poświęcenia i ofiarności, czuwania i pracy nad sobą dąży do doskonałości.

„Bądźcie wy tedy doskonali, jak Ojciec wasz niebieski doskonały jest.” (Mat.5:48)

„Nie jakobym już to osiągnął albo już był doskonały, ale dążę do tego, aby pochwycić, ponieważ zostałem pochwycony przez Chrystusa Jezusa.” (Filip. 3:12)

„aby człowiek Boży był doskonały, do wszelkiego dobrego dzieła przygotowany.” (2Tm 3:17)

 

Promienie - mówią, że doskonały harcerz promieniuje przykładem na otoczenie.

„Niechaj cię nikt nie lekceważy z powodu młodego wieku; ale bądź dla wierzących wzorem w postępowaniu, w miłości, w wierze, w czystości.” (1 Tm. 4.12)

 

Lilia - symbolizuje najlepsze cechy ludzkie: uczciwość, honor, prawdomówność, czystość... Symbolizuje doskonałego harcerza.

„Wreszcie, bracia, myślcie tylko o tym, co prawdziwe, co poczciwe, co sprawiedliwe, co czyste, co miłe, co chwalebne, co jest cnotą i godne pochwały.” (Filip. 4:8)

Jest znakiem przynależności harcerstwa do międzynarodowego ruchu skautowego. Symbol ten wywodzi się z Pierwszej świątyni Jerozolimskiej:

„A głowice na wierzchu kolumn, w nawie były wykonane w kształcie lilii, szerokie na cztery łokcie.” (1 KR.7:19)

Ewangelicznie symbolizuje kogoś skromnego, kogo przyozdabia tylko chwała Boża. Takim przecież jest harcerz noszący na co dzień tylko zwykły prosty mundur, a przyozdabia go jego codzienne życie.

 

„A o odzienie czemu się zbytnio troszczycie? Przypatrzcie się liliom na polu, jak rosną: nie pracują ani przędą. A powiadam wam: nawet Salomon w całym swoim przepychu nie był tak ubrany jak jedna z nich. Jeśli więc ziele na polu, które dziś jest, a jutro do pieca będzie wrzucone, Bóg tak przyodziewa, to czyż nie tym bardziej was, małej wiary? Nie troszczcie się więc zbytnio i nie mówcie: co będziemy jeść? co będziemy pić? czym będziemy się przyodziewać? Bo o to wszystko poganie zabiegają. Przecież Ojciec wasz niebieski wie, że tego wszystkiego potrzebujecie. Starajcie się naprzód o królestwo /Boga/ i o Jego Sprawiedliwość, a to wszystko będzie wam dodane.” (Mat. 6:27-33)

Podobnie kobiety - w skromnie zdobnym odzieniu, niech się przyozdabiają ze wstydliwością i umiarem, nie przesadnie zaplatanymi włosami albo złotem czy perłami, albo kosztownym strojem, lecz przez dobre uczynki, co przystoi kobietom, które się przyznają do pobożności.”(1 Tm. 2: 9-10)

Historycznie symbol lilji jest ściśle związany z chrześcijańską tradycją rycerską. Jego początki giną w mrokach dziejów. Jego wizerunek znajdujemy na ścianach pałacu królewskiego w Knossos na Krecie. Na zwieńczeniach Świątyni Salomona w Jerozolimie lilia symbolizowała czystość, niewinność, nieskalaną opinię i honor.

Gdy upadło Imperium Rzymskie, znak lilii zaginął. Ludzie w Europie o nim zapomnieli. Istniał jednak nadal na Wschodzie. W XIII wieku z Europy do Palestyny ruszyły wyprawy krzyżowe. Rycerstwo europejskie spotkało się z cywilizacją żydowską i chrześcijaństwem wschodnim. Tam, w ruinach Jerozolimy i najstarszych kościołach świata europejscy rycerze odnaleźli znak lilii. Dla nich zaczął symbolizować cnoty rycerskie: waleczność, honor, poświęcenie, karność i lojalność. Szybko znak ten zagarnęli dla siebie królowie francuscy z rodu Andegawenów. Od nich przejęli go ich krewni,  Plantageneci - władcy Anglii. Stąd znak lilii trafił na sztandary i godła wielu rodzin królewskich i książęcych. Używali go królestwie Francji i elektorzy sascy, używają do dziś władcy Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W Polsce znak ten jest na wielu herbach szlacheckich, a nazywał się dawniej „gozdawa”.

Jako symbol czystości i ofiarność lilia trafiła na płaszcz, który zdobi obraz matki Boskiej w Częstochowie. Jako znak wierności, ozdobiła lilia igły XVI-wiecznych kompasów, gdzie bez względu na porę dnia i nocy wskazywała ten sam kierunek - północ.

Gdy Baden-Powell organizował swój kurs dla zwiadowców w Indiach zastanawiał się nad znakiem dla absolwentów kursu. Wtedy przyszła mu na myśl lilia - B-P był zapalonym żeglarzem i często używał kompasu. Igła kompasu zawsze wskazuje jeden kierunek - północ. Dzięki kompasowi znajdziesz drogę nawet w bezgwiezdną, zamgloną noc. Tak zwiadowca - skaut Jej Królewskiej Mości - zawsze kieruje się jednym nakazem: wierności Bogu i Królowej i zawsze, nawet w najgorszej przygodzie znajdzie drogę do domu. 

Kiedy książka B-P „Rady dla zwiadowców” zyskała popularność, znak lilii stał się bardzo popularny wśród angielskich chłopców. B-P postanowił go wykorzystać. Przecież chłopiec-skaut też powinien kierować się jednym nadrzędnym nakazem patriotyzmu i zawsze powinien znaleźć właściwy sposób postępowania. Pomogą mu w tym dwie gwiazdy, które jak Gwiazda Polarna wskazują skautowi drogę postępowania: Prawo Skautowe i Przyrzeczenie Skautowe. Gwiazdy te B-P umieścił na liściach lilii, żeby skaut zawsze o nich pamiętał. Skautową lilijkę opasuje sznur zawiązany na węzeł płaski - symbol braterstwa. Mówi on, że braterski krąg skautów opasuje cały świat.

Chrześcijańskich elementów w harcerstwie jest znacznie więcej. System zastępowy, to nic innego, niż opisany w Nowym Testamencie i stosowany do dziś system uczniowski: Mistrz plus dwunastu apostołów, apostoł plus kilkunastu biskupów, biskup plus kilkunastu starszych i tak dalej, aż do rodziny, którą wielu uważa za mały Kościół (mówi się nawet Kościół domowy), na którego czele stoi ojciec rodziny.

A nasze obozy, będące odtworzeniem pierwotnej wspólnoty ewangelicznej? To nic, że w ubranku indiańskim lub słowiańskim. Wiemy dziś dobrze, że Seton i Baden-Powell mylnie przypisali Indianom wiele postaw i zasad znanych z Ewangelii, ale nie znanych Indianom. Ot, takie resztki mitu szlachetnego dzikusa.

A stosowana przez zuchy zasada oceniania kolegów na Kręgu Rady? Jest dokładnie zgodna z nakazem Jezusa z Ewangelii Mateusza (Mat. 18:15-17) Znowu ubieramy to w kostium indiański lub słowiański, ale słowiańskie i indiańskie wiece przypominały raczej referendum, niż rzeczową naradę. Takie narady znali natomiast pierwsi chrześcijanie.

Przykłady można mnożyć.

 

Pułapka Prawa         

Mimo tak wyraźnego odwołania się do ideałów chrześcijańskich, Prawo Harcerskie może być pułapką. Dokładnie taką samą, jaką jest Prawo Mojżeszowe rozumiane jako droga do zbawienia i Boga, a nie jako wskazówka. Nieraz przecież możemy spotkać harcerskich faryzeuszy, zdolnych modlić się: „Dzięki ci Panie, że nie jestem jak ten z innej organizacji, albo z hufca X, albo jak ten żul spod budki z piwem.” Apostoł Paweł, faryzeusz i chrześcijański przywódca, spełniający przykazania w każdym calu mówi:

 

„Nie jakobym już to osiągnął albo już był doskonały, ale dążę do tego, aby pochwycić, ponieważ zostałem pochwycony przez Chrystusa Jezusa.” (Filip. 3:12)

 

Harcerstwo jest więc dążeniem do doskonałości. Dążeniem w istocie nigdy nie osiągalnym, nigdy się nie kończącym, bo doskonali możemy być jedynie w Chrystusie przez wiarę. Ale dzięki harcerstwu możemy rozwijać naszą wiarę, realizować ją, wypełniać jej nakazy. Harcerstwo, jak pisał Baden-Powell, ale także ksiądz Lutosławski, jest czymś na kształt świeckiego zakonu rycerskiego, który sam z siebie zbawienia nie daje, bo to mamy w Chrystusie, ale który może do Chrystusa wielu przyprowadzić.

Harcerstwo nie zastąpi wiary. Jeśli ktoś z Prawa Harcerskiego czyni kapliczkę i miarę sprawiedliwości, zapomina o słowach apostoła:

„Chrystus wyzwolił nas, abyśmy w tej wolności żyli. Stójcie więc niezachwianie i nie poddawajcie się znowu pod jarzmo niewoli.” (Gal. 5:1)

„Wszak nie wzięliście ducha niewoli, by znowu ulegać bojaźni, lecz wzięliście ducha synostwa, w którym wołamy: Abba, Ojcze!” (Rzym. 8:15)

„W miłości nie ma bojaźni, wszak doskonała miłość usuwa bojaźń, gdyż bojaźń drży przed karą; kto się więc boi, nie jest doskonały w miłości.” (1J. 4:18)

Jeśli więc ktoś używa Prawa Harcerskiego po to, by straszyć harcerzy karami, wykluczeniem z harcerstwa, sądami itp., grzeszy, jak faryzeusze, bo z Prawa czyni miarę sprawiedliwości. Apostoł Paweł zwraca uwagę, że

„tym sposobem Prawo stało się dla nas wychowawcą, /który miał prowadzić/ ku Chrystusowi, abyśmy z wiary uzyskali usprawiedliwienie. Gdy jednak wiara nadeszła, już nie jesteśmy poddani wychowawcy.”

 (Gal. 3:24-25)

Wierzący świadomie harcerz nie będzie już potrzebował wychowania, a jedynie podtrzymywania i prowadzenia w wierze.

 

Po co to mieszać?

-           No dobrze - powie ktoś zirytowany moim wykładem. – Ale po co mieszać religię i chrześcijaństwo z harcerstwem. Dobrze, Baden-Powell, Małkowski i inni myśleli o organizacji religijnej, ale dziś, u progu XXI wieku, kto by się przejmował takimi sprawami.

I tu tkwi bardzo poważny błąd rozumowania naszych instruktorów. Równie dobrze można powiedzieć, że choć Daimler i Benz myśleli o pojeździe napędzanym mechanicznie, to u progu XXI wieku możemy zrezygnować z silnika i budować same karoserie.

Bzdura!

Harcerstwo jest formą, metodą wychowania najlepiej, jak na razie, przystosowaną do pracy w warunkach demokratycznego społeczeństwa opartego na wartościach wyrosłych z chrześcijaństwa. Ale tylko i wyłącznie FORMĄ i METODĄ. Równie dobrze można twierdzić, że naczynia nie należy napełniać płynem, tylko pić z niego „na sucho”.

Harcerstwo jest METODĄ i FORMĄ. Od wychowawców zależy, jakie umieszczą w nim treści. I to właśnie treści wychowawcze, a raczej ich brak, sprawiły, że Baden-Powell nie zgodził się na przyłączenie do światowego skautingu niemieckiej Hitler Jugend i włoskiej Balilla, pomimo, że pod względem metod wychowawczych ich praca mieściła się w kanonach metody skautowej. Ale to właśnie nazbyt militarny, antychrześcijański i polityczny charakter tych organizacji przesądził o odrzuceniu ich wniosku. Podobnie w Polsce. Usunięcie Boga z Prawa i Przyrzeczenia zaowocowało wychowaniem pokolenia morderców, złodziei i aferzystów, żeby wspomnieć druha harcmistrza, który zamordował księdza Popiełuszkę i druha harcmistrza, byłego ministra, któremu Sejm przez cała ubiegłą kadencję usiłował odebrać immunitet poselski, a który popełnił samobójstwo po ujawnieniu jego powiązań z mafią. Z chrześcijańskiego miłosierdzia nie wspomnę nazwisk. Jeśli harcerstwo bez Boga może skutecznie wychowywać, a w latach 70-tych i 80-tych liczyło 2 miliony członków, to, kto wychował tych bandziorów, którzy grasują po ulicach?

Także polskie harcerstwo, chcąc wrócić do rodziny skautowej musiało przywrócić należne Bogu miejsce w Przyrzeczeniu i w Prawie, choć to dla wielu było gorzką pigułką, wskutek czego w pierwszym punkcie Prawa mamy potworka odwołującego się pokrętnie do Przyrzeczenia. Ale skoro „Harcerz sumiennie spełnia swoje obowiązki wynikające z Przyrzeczenia Harcerskiego”, a w Przyrzeczeniu, jak byk stoi, że ma „szczerą wolę pełnić służbę Bogu i Polsce”, to sytuacja jest jednoznaczna i w rzeczywistości punkt pierwszy Prawa Harcerskiego należy rozumieć „Harcerz służy Bogu i Polsce i sumiennie spełnia swoje obowiązki”.

Na koniec warto wspomnieć słowa druha Harcmistrza Stefana Mirowskiego, pierwszego od półwiecza Przewodniczącego ZHP, który w komentarzu do Przyrzeczenia Harcerskiego napisał:

"PEŁNIĆ SŁUŻBĘ BOGU, który stanowi uosobienie najwyższych ideałów, takich jak miłość, prawda, dobro, sprawiedliwość, wolność, piękno, przyjaźń i braterstwo, wiara, nadzieja. Ideały te łączą wszystkich ludzi dobrej woli, niezależnie od pochodzenia, narodowości, wyznania, wywodzą się z norm moralnych opartych na uniwersalnych, etycznych i kulturowych tradycjach chrześcijaństwa. Wyznawany przeze mnie system wartości kształtuję samodzielnie podążając w kierunku wskazanym przez Prawo Harcerskie."



Harcerstwo chrześcijańskie

 

W świetle tego, co napisałem wcześniej, powyższy tytuł jest lekko bez sensu. Harcerstwo ze swej istoty i charakteru jest osadzone w chrześcijaństwie, głosi i realizuje chrześcijańskie nauki moralne. Tak jak chciał Baden-Powell, przenosi chrześcijańskie ideały na poziom życia codziennego. Ale harcerstwo zagubiło swoją drogę i zeszło na manowce oferując z jednej strony bezideową organizację zabawowo-kolonijną, a z drugiej lansując iście koncepcję faryzejską.

Prawda zaś jest taka, że ani jedna ani druga forma nie jest zgodna z założeniami B-P. Co więcej, żadna z nich nie jest zgodna biblijnie rozumianym chrześcijaństwem. Celem tego rozdziału będzie więc omówienie, jak wierzący, czy też nowo narodzony instruktor może kierując się Biblią prowadzić swoją drużynę do sukcesów na każdym praktycznie polu, a przede wszystkim na polu wychowawczym.

Sam fakt, że harcerze w drużynie są świadomie wierzący, celowo nie piszę „religijni” może wiele rzeczy ułatwić i pozwoli skoncentrować się na kształtowaniu postaw i cech, zamiast staczać jałowe boje o podstawowe wartości. Z własnego doświadczenia mogę podać dwa przykłady:

Kiedyś w prowadzonej przeze mnie drużynie był zwyczaj wieczornych modlitw. Uczestniczył, kto chciał, a chcieli wszyscy. Zbieraliśmy się w kręgu, czytałem fragment z Biblii, mówiłem krótką modlitwę i kończyliśmy wspólnym „Ojcze nasz”. Kiedy zaczęliśmy ten zwyczaj, obóz był bardzo trudny. Mieliśmy wiele niemiłych sytuacji. Tworzyły się konflikty. Ale ta krótka chwila wieczorem pozwalała nam zacząć następny dzień od zera. Tak, jakby dzień wcześniej nic złego się nie wydarzyło. I stopniowo, dzień za dniem, docieraliśmy się osiągając niesamowity poziom i zgranie. Kiedy po kilku latach zwyczaj wspólnych modlitw zanikł, drużyna rozpadła się. I nie uratowały jej ogniska, wspólne piosenki, wyprawy za granicę i przygody. Bez modlitwy nie było już poczucia wspólnoty.

Drugi przykład dotyczy dnia dzisiejszego. Na zimowisku w lutym 2000 razem z Ruchem Nowego Życia zrobiliśmy ewangelizację połączoną z projekcją filmu „Jezus”. Z 14 uczestników 8 zaprosiło Jezusa do swego życia i uwierzyło. W ciągu następnych miesięcy dołączyła kolejna trójka. Spotykamy się na godzinach z Biblią i modlitwą. Przed egzaminami do szkół średnich czytaliśmy o Gedeonie i Dawidzie i modliliśmy się o wsparcie i pomyślny wynik egzaminów. Efekt? Wszyscy zdali!

Gołym okiem widać różnicę między wierzącymi i nie wierzącymi. Gołym okiem widać różnicę między tymi samymi młodymi ludźmi przed i po nawróceniu. Niewierzący stara się być harcerzem. Wierzący harcerzem po prostu jest.



Opcje Artykułu

Trackback

Trackback URL for this entry: http://www.kosciol.pl/trackback.php/20050716203327563

No trackback comments for this entry.
Harcerstwo dla Chrystusa - zasady chrześcijańskie w pracy wychowawczej | 2 komentarzy
Komentarze należą do osób, które je zamieściły. Nie bierzemy odpowiedzialności za ich treść.
Harcerstwo dla Chrystusa - zasady chrześcijańskie w pracy wychowawczej
witeczek nie, 17 lip 2005, 10:26:35
Bardzo interesujacy artykul.

---
zobacz: http://www.baptysci.prv.pl

 
Harcerstwo dla Chrystusa - zasady chrześcijańskie w pracy wychowawczej
grom pią, 30 wrz 2005, 20:19:22
Cieszę się, że, choć późno dotarłem na tę stronę. Należę do ZHP, jestem instruktorem w stopniu harcmistrza i uważam, że temat wiary jest jeszcze zbyt słabo poruszany w naszej organizacji, choć następuje stopniowa poprawa w tej sprawie. Artykuł jest bardzo ciekawy. Mam nadzieję, że nie jestem jedynym instruktorem, który dotarłdo niego i ma podobne zdanie. Uważam, że powinno się na ten temat pisać jak najwięcej i z czasem sytuacja się unormuje. Pozdrawiam wszystkich! Czuwaj! Tomasz Januszewski
 

Szukaj

Menu Użytkownika






Nie pamiętasz hasła?

Polecamy





EWST.pl
Senior.pl
e-commerce.pl
com-media.pl
egospodarka.pl

Facebook

Patronat Kosciol.pl


Piotr Lorek, Motyw wygnania a doktryna piekła w Nowym Testamencie


Gorące tematy



  • Wszystkich Świętych i Halloween
  • In vitro
  • Tadeusz Rydzyk i Radio Maryja
  • Lustracja
  • Kreacjonizm i ewolucjonizm
  • Harry Potter
  • Pedofilia i molestowanie
  • Aborcja
  • Eutanazja
  • Homoseksualizm
  • Unieważnienie, stwierdzenie nieważności małżeństwa
  • Sonda

    Czy stosowanie kary śmierci jest zgodne z postawą chrześcijańską?

    1/1: Czy stosowanie kary śmierci jest zgodne z postawą chrześcijańską?

    Zdecydowanie tak 83,05%
    Raczej tak 1,66%
    Raczej nie 2,91%
    Zdecydowanie nie 11,65%
    Nie wiem 0,73%

    | 4,266 głosów | 0 komentarzy

    Wydarzenia

    W najbliższym czasie nie ma żadnych wydarzeń