Ekumenizm, Chrześcijaństwo, Religia - Ekumeniczny Serwis Informacyjny

Kościół lokalny w I wieku i dzisiaj

Kościół lokalny (miejscowy) - najbardziej podstawowa struktura organizacyjna chrześcijaństwa miała i ma różne oblicza, nierzadko daleko odbiegające od swego pierwowzoru nowotestamentowego. Życie chrześcijańskie - według Biblii - powinno koncentrować się przede wszystkim w kościele lokalnym, on też jest jedynym podmiotem uprawnionym do posiadania widzialnej organizacji i widzialnych organów władzy. Spójżmy jak wyglądały kościoły lokalne w I wieku, w epoce spisywania Nowego Testamentu i jak wyglądają dziś, w różnych wyznaniach chrześcijańskich, które ich strukturę i funkcje opierają w dużej mierze na tradycjach kościelnych.

Kościół lokalny w I wieku

Główną i wyjątkową cechą kościołów lokalnych w I wieku było to, że istniały one w obrębie jednego wyznania chrześcijańskiego, posiadającego taką samą doktrynę i zasady moralne. Pewne odmienności istniały tylko w obszarze organizacyjnym do lat 40-tych. Pewne odmienne (drugorzędne) cechy doktrynalne wykazywały kościoły złożone z judeochrześcijań (Żydów mesjanistycznych, nazarejczyków) i poganochrześcijan. Nie były to jednak różnice rozrywające jedność chrześcijaństwa jako całości.

Pierwszym kościołem lokalnym był oczywiście Kościół w Jerozolimie (Kościół Jerozolimski), założony w momencie zesłania Ducha Świętego w roku 30 lub 33. Początkowo zarządzało nim 12 apostołów (wysłanników) przy współudziale zgromadzenia wiernych. Później do spraw gospodarczo-charytatywnych powołano diakonów (sług). niektórzy z diakonów pełnili dodatkowo funkcje ewangelistów (głosicieli Dobrej Nowiny). Na początku lat 40-tych przewodnictwo w Kościele Jerozolimskim przejął Jakub Sprawiedliwy, brat Pański. Na wzór synagogi powołał on dla zarządzania kościołem lokalnym grupę prezbiterów (starszych), zwaną z grecka prezbyterion, a z łaciny prezbiterium, której został przewodniczącym. W ten sposób ukształtowała się organizacja pierwszego kościoła lokalnego, która stanowiła wzór dla pozostałych kościołów. Składało sie na nią ogólne zebranie członków, diakoni, prezbiterium (starszyzna, rada starszych) i przewodniczący prezbiterium.

Wzorem Kościoła w Jerozolimie, który skupiał chrześcijan mieszkających w tym mieście, inne Kościoły lokalne przyjęły strukturę organizacyjna opartą o teren danego miasta (miejscowości).

Kościoły lokalne powstawały poprzez misję prowadzona przez szerokie grono apostołów (prócz 12-tu byli także inni, jak np. Paweł i Barnaba). Strategia była zreguły następująca: 1) przybycie apostoła do danego miasta, 2) ewangelizacja w synagodze lub na rynku, 3) pozyskanie uczniów, 3) nauczanie uczniów podstaw doktryny i moralności chrześcijańskiej. Z reguły następował też chrzest oraz chrzest w Duchu Świętym. Tak ukształtowana wspólnota była już kościołem lokalnym w pewnym ograniczonym sensie. Istniał bowiem tylko jeden oragn - walne zebranie członków (gr. ekklesia). Ustanowienie podstawowych posług - prezbiterów i diakonów (diakoni-kobiety były nazywane diakonisami) następowało zwykle po pewnym czasie. Po ustanowieniu prezbiterium kościół zyskiwał autonomię. Prezbiterium przejmowało zarząd z rąk apostoła, który erygował (powołał) wspólnotę.

Mimo intensywnej działalności apostołów, kościoły lokalne były wzajemnie od siebie niezależne jurysdykcyjnie i nie istniała także prawna jurysdykcja apostołow nad kościołami lokalnymi. Apostołowie posiadali jedynie autorytet natury duchowej. Jednak mimo autonomii poszczególnych kościołow lokalnych wszystkie one postrzegane były jako jeden żywy organizm w Panu. Po śmierci pierwszych apostołów niezależność kościołów lokalnych jeszcze się umocniła.

W pierwszowiecznych kościołach nie istniał urząd biskupa monarchicznego. Jak podaje Nowy Testament prezbiteria kościołów lokalnych składały się z prezbiterów (starszych), zwanych niekiedy biskupami (nadzorcami). Terminy prezbiter i biskup oznaczały tę samą funkcję. Prezbiterzy byli wobec siebie równi (np. apostoł Piotr, jako jeden z prezbiterów w Kościele Rzymskim określał sie mianem współprezbitera /gr. sumprezbyteros/). Przypadek Jakuba Sprawiedliwego oraz Diotrefesa z Azji Mniejszej pokazuje, że wśród prezbiterów danego kościoła lokalnego istniał koordynator, czy też przewodniczący, lecz nie był określany jakąś odrębną nazwą czy tytułem.

Przeobrażenia kościoła lokalnego od I do V wieku.

Pierwsze zmiany w organizacji kościoła lokalnego przyniósł koniec I wieku, za sprawą Ignacego z Antiochii. Nie wiadomo na jekiej podstawie (bo na podstawie Nowego Testamentu nie mógł nijak tego wywnioskować) zaczął tytułować przewodniczącego prezbiterium kościoła lokalnego biskupem, zastrzegając tę nazwę wyłącznie dla tej osoby. Prawdopodobnie idea biskupa monarchicznego narodziła sie właśnie w Kościele Antiocheńskim, skąd zaczęła promieniować w pierwszym rzędzie na kościoły w Azji Mniejszej. biskup monarchiczny zaczął zastępować prezbierium (organ kolegialny) w zarządzie kościołem lokalnym, sprowadzając prezbiterów do roli swych podwładnych. Kościoły zachodnie długo opierały sie tej nowej nauce. Na szczególne wspomienie zasługuje tu Kościół w Rzymie (Kościół Rzymski), gdzie przewodniczący prezbiterium przybrał tytuł biskupa dopiero w połowie III wieku.

Po I wieku zaczęła też topnieć autonomia kościołów lokalnych. W II wieku zaczęły zbierać sie synody prowincjonalne, gromadzące liderów (przewodniczących prezbiteriów i biskupów) kościołów lokalnych leżących w danej prowincji rzymskiej. Zaczęła też wzrastac pozycja biskupów miast stołecznych prowincji, którzy uzyskali tytuły arcybiskupów metropolitów i znacznyzakres kompetencji w stosunku do podległych biskupów. W IV i V wieku nad prowincjami kościelnymi utworzono patriarchaty jako jednostki najwyższego rzędu. Patriarcha Zachodu - papież rzymski uzyskał wyłączną jurysdykcję kościelną na w cesarstwie zachodnim.

Przeobrażenim uległa też organizacja terytorialna kościołów lokalnych. Uznanie chrześcijaństwa za religie dozwoloną, a następnie panującą w Imperium Romanum (IV wiek), doprowadziła do masowych nawróceń pogan, a co za tym idzie liczebnego i terytorialnego wzrotu kościołów lokalnych. Społeczność kościoła nie mogła się już pomieścic na jednej liturgii (nabozeństwie) w jednym budynku. Zaczęły powstawać parafie miejskie i podmiejskie (wiejskie) złączone z macierzystym kosciołem lokalnym osobą biskupa. Teren działania koscioła lokalnego wykroczył poza obszar miasta i objął mniejsze miasta i wsie. Początkowo, zgodnie z dawna zasadą apostolska "jedna miejscowość - jeden kościół" próbowano w świeżo zchrystianizowanych miasteczkach i wsiach ustanawiać chorepiskopów, czyli biskupów wiejskich, tworząc wrażenie powiekszania sie liczby kościołów lokalnych. Jednak ze względów finansowo-gospodarczych, zrezygnowano z tego projektu, na rzecz proboszczów podporządkowanych biskupowi miasta z tradycjami chrześcijańskimi. W ten sposób kościoły lokalne przestały mieć charakter bliskiej sobie współnoty personalnej, zamieszkującej dana miejscowość, a zaczęły istniec jako duże jednostki terytorialnej administracji kościelnej.

Kościół lokalny dzisiaj

We współczesnym chrześcijaństwie oblicz kościoła lokalnego jest prawie tyle ile poszczególnych wyznań.

W kościołach episkopalnych (np. katolickim, anglikańskim, prawosławnych) kościół lokalny, nazywany zwykle kościołem partykularnym, stanowi dużą wspólnotę wiernych pod przewodnictwem biskupa miejsca. Wierni nie są społecznościa chrześcijan jednego miasta (miejscowości) lecz mieszkaja w wielu wsiach, miasteczkach i dzielnicach miast. Bardzo żadko znaja swego biskupa osobiście, nie mówiąc juz o wszystkich członkach prezbiterium diecezjalnego. Terenem działania tych wielkich kościołow partykularnych są diecezje lub eparchie, podzielone na dekanaty i parafie. Biskupi zwykle częściej uzywają tytułów biskupów diecezjalnych lub biskupów miast będących stolicami diecezji, niz tytułów biskupów kościołów. (W Kościele Ktolickim zachwał sie formalne dawny tytuł "odkościelny", np. biskup sosnowiecki, może byc bez uchybienia formalnego, zwany biskupem Świętego Kościoła Sosnowieckiego).

W kosciołach prezbiterialnych (protestanckich, poza anglikańskim, episkopalnym i luterańsko-skandynawskimi) pozycja, organizacja kościołów lokalnych nie jest jednolita. Z reguły kościoły lokalne zwane są kongregacjami (po staropolsku zborami) i wchodzą organizacyjnie w skład narodowych federacji o charakterze jurysdykcyjnym. Urząd biskupa monarchicznego nie istnieje, choć niektórzy prezbiterzy używaja tytułu biskupa, jako tytułu honorowego. Dla przykładu. Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP składa się z diecezji i parafii. Na czele Koscioła i diecezji stoja biskupi, którzy jednak pod względem ordynacji nie różnią się od prezbiterów (proboszczów i proboszczów pomocniczych). W Kościele tym kościołami lokalnymi nie są diecezje, lecz parafie, które w przeszłości nazywane były zborami. W Kościele Zielonoświątkowym w RP sprawa jest dość pogmatwana. Zwierzchnik Kościoła posiada dwa tytuły: prezbitera naczelnego i biskupa, lecz pod wzgledem ordynacji nie jest hierarchą wyżej stojącym od prezbiterów. Zbory kościoła są zgrupowane w okręgi pod przewodnictwem prezbiterów okręgowych, ale podobnie jak diecezje ewangelickie, okręgi te nie zasługuja na miano kościołów lokalnych. I w tym wypadku kościołami lokalnymi są zbory. Duże zagmatwanie wystepuje na poziomie nazewnictwa osób funkcyjnych. Zostały odzielone funkcje prezbiterów kościoła od funkcji starszych zborów, tylko kościół jako całość posiada diakonów, a zbory nie. wprowadza to dodatkowa komplikację w klasyfikacji kościoła lokalnego z punktu widzenia Nowego Testamentu. Bo jeśli prezbiterium i diakoni istnieja tylko na poziomie kościoła krajowego, to kosciół krajowy jest kościołem lokalnym. Zbór zaś, skoro posiada starszych, którzy nie są prezbiterami(sic!) i nie posiada własnych diakonów, jest w takim razie jakąś hybrydą złożoną z jednych elementów kościoła lokalnego (terytorium miejscowości, zebranie członków), a pozbawiona innych (prezbiterzy i diakoni).

Wzorcowa organizacja współczesnego kościoła lokalnego

Na podstawie nowego Testamentu proponuję kościołom episkopalnym i prezbiterialnym pewne ujednolicenie organizacji.

1. Kościoły episkopalne i prezbiterialne, zrzeszające kościoły lokalne (partykularne), powinny zapewnić kościołom lokalnym szeroką autonomię jurysdykcyjna.

2. W kościołach episkopalnych powinny ulec wzmocnieniu prerogatywy prezbiterium kosztem biskupa monarchicznego. Mozna by było, przy zachwaniu nierówności święceń, zrezygnować z uzywania tytułu biskupa, na rzecz tytułu przewodniczącego prezbiterium.

3. Organami kościołów lokalnych powinny być w kościołach episkopalnych: 1) synod złozony z delegatów świeckich oraz prezbiterium, 2)prezbiterium, 3) przewodniczący prezbiterium, a w kosciołach prezbiterialnych: 1) ogólne zebranie członków, 2) prezbiterium (rada starszych) i 3) przewodniczący prezbiterium.

3. Osoby posiadające funkcje koscielne wykraczajace poza kościół lokalny, powinny w zakresie tych funkcji nie posługiwac się tytyłami prezbiterów lub biskupów i ich pochodnymi.

4. Tylko w kościele lokalnym i dla kościoła lokalnego mogą byc powoływani prezbiterzy i diakoni (diakonise).

Nazwisko autora do wiadomosci redakcji



Opcje Artykułu

Trackback

Trackback URL for this entry: http://www.kosciol.pl/trackback.php/200510111712331

No trackback comments for this entry.
Kościół lokalny w I wieku i dzisiaj | 17 komentarzy
Komentarze należą do osób, które je zamieściły. Nie bierzemy odpowiedzialności za ich treść.
Jędrek wto, 11 paź 2005, 18:34:35
Fajny artykulik. Zwięzły historycznie, jako zielonemu podobała mi się ta cześć o nas celna...

---
Jędrek

 
mateuszwroc wto, 11 paź 2005, 19:37:17
1. Kościoły episkopalne i prezbiterialne, zrzeszające kościoły lokalne (partykularne), powinny zapewnić kościołom lokalnym szeroką autonomię jurysdykcyjna.

NIE! Szeroka autonomia może prowadzić do wynaturzeń, secesji, ustalania własnych norm czy realtywizmu wszelkiej maści.

2. W kościołach episkopalnych powinny ulec wzmocnieniu prerogatywy prezbiterium kosztem biskupa monarchicznego. Mozna by było, przy zachwaniu nierówności święceń, zrezygnować z uzywania tytułu biskupa, na rzecz tytułu przewodniczącego prezbiterium.

NIE! Biskup to 3-ci stopień święceń. Święcenia nazywają sięsakrą biskupią, a nie sakrą przewodniczącego prezbiterium. Ów tytuł wcale nie oznacza, że dana osoba ma pełnię kapłaństwa Chrystusowego. Nie może dojść do sytuacji, że prezbiterzy będą rządzili swoim biskupem, który będzie ich marionetką.

3. Organami kościołów lokalnych powinny być w kościołach episkopalnych: 1) synod złozony z delegatów świeckich oraz prezbiterium, 2)prezbiterium, 3) przewodniczący prezbiterium, a w kosciołach prezbiterialnych: 1) ogólne zebranie członków, 2) prezbiterium (rada starszych) i 3) przewodniczący prezbiterium.

NIE! Kościół katolicki od 2000 lat jakoś obrze sobie bez tych organów radzi, a ostatnio trochę podupadł, bo cześć demokracji niepotrzebnie wprowadzł.

4. Osoby posiadające funkcje koscielne wykraczajace poza kościół lokalny, powinny w zakresie tych funkcji nie posługiwac się tytyłami prezbiterów lub biskupów i ich pochodnymi.

NIE! Jeżeli ktoś ma święcenia wyższe 2-go czy 3-go stopnia, to ma prawo wykonywać funkcje z nimi związane nie tylko na terenie swojej diecezji. Tak samo z tytułem. Jak ktoś jest biskupem, to jest biskupem wszędzie.

5. Tylko w kościele lokalnym i dla kościoła lokalnego mogą byc powoływani prezbiterzy i diakoni (diakonise).

NIE! A co z prezbiterami czy biskupami potrzebnymi np. w Kurii Rzymskiej. Przecież ona nie jest Kościołem lokalnym, a potrzebuje prezbiterów i biskupów do swojej pracy. A owe "diakonise" to NIGDY W ŻYCIU! Kobieta nie może ważnie otrzymać święceń, bo nie jest właściwym podmiotem. Tak jak nie można konsekrować schabowego i coca-coli, tak nie moża konsekrować kobiety. Brak podmiotu.

---
Zły to ptak, co własne gniazdo kala.
 
mateuszwroc wto, 11 paź 2005, 19:51:18
"W pierwszowiecznych kościołach nie istniał urząd biskupa monarchicznego."

Nieprawda! Samo Pismo Święte mówi o funkcjach biskupów:

Uważajcie na samych siebie i na całe stado, nad którym Duch Święty ustanowił was biskupami, abyście kierowali Kościołem Boga, który On nabył własną krwią. Wiem, że po moim odejściu wejdą między was wilki drapieżne, nie oszczędzając stada. Także spośród was samych powstaną ludzie, którzy głosić będą przewrotne nauki, aby pociągnąć za sobą uczniów. Dlatego czuwajcie, pamiętając, że przez trzy lata we dnie i w nocy nie przestawałem ze łzami upominać każdego z was. (Dz 20,28-31)

Ten fragment wyraźnie pokazuje, że biskupi mieli być "kierownikami", czyli tak na prawdę biskupami "monarchicznymi".

Szkoda, że autor nie podał ŻADNYCH cytatów z Biblii na potwierdzenie swoich słów.

---
Zły to ptak, co własne gniazdo kala.

 
Izrael śro, 12 paź 2005, 08:14:12
Bardzo dobry, rzeczowy i prawdziwy artykuł. Pozdrawiam.

---
Nienawidzę buty i pychy, złych postępków oraz przewrotnej mowy.

 
peset czw, 13 paź 2005, 19:27:30

Mimo intensywnej działalności apostołów, kościoły lokalne były wzajemnie od siebie niezależne jurysdykcyjnie i nie istniała także prawna jurysdykcja apostołow nad kościołami lokalnymi. Apostołowie posiadali jedynie autorytet natury duchowej. Jednak mimo autonomii poszczególnych kościołow lokalnych wszystkie one postrzegane były jako jeden żywy organizm w Panu. Po śmierci pierwszych apostołów niezależność kościołów lokalnych jeszcze się umocniła.

Czyli wyznania nie mają żadnych podstaw do istnienia, a ludzie stojący na ich czele przypisują sobie większą władzę od "apostolskiej". Czy kogoś to zastanawia?

---
peset

 

Szukaj

Menu Użytkownika






Nie pamiętasz hasła?

Polecamy





EWST.pl
Senior.pl
e-commerce.pl
com-media.pl
egospodarka.pl

Facebook

Patronat Kosciol.pl


Piotr Lorek, Motyw wygnania a doktryna piekła w Nowym Testamencie


Gorące tematy



  • Wszystkich Świętych i Halloween
  • In vitro
  • Tadeusz Rydzyk i Radio Maryja
  • Lustracja
  • Kreacjonizm i ewolucjonizm
  • Harry Potter
  • Pedofilia i molestowanie
  • Aborcja
  • Eutanazja
  • Homoseksualizm
  • Unieważnienie, stwierdzenie nieważności małżeństwa
  • Sonda

    Czy stosowanie kary śmierci jest zgodne z postawą chrześcijańską?

    1/1: Czy stosowanie kary śmierci jest zgodne z postawą chrześcijańską?

    Zdecydowanie tak 83,05%
    Raczej tak 1,66%
    Raczej nie 2,91%
    Zdecydowanie nie 11,65%
    Nie wiem 0,73%

    | 4,266 głosów | 0 komentarzy

    Wydarzenia

    W najbliższym czasie nie ma żadnych wydarzeń