Ekumenizm, Chrześcijaństwo, Religia - Ekumeniczny Serwis Informacyjny

Kształtowanie sumienia moralnego

Sobór Watykański II podaje, iż sumienie jest to sanktuarium człowieka, w głębi którego znajduje się głos wzywający do czynienia dobra i unikania zła, któremu winien jest być posłuszny gdyż jest to niezależne od niego prawo dane nam przez Boga.

Niestety z powodu grzesznej ludzkiej natury, pojęcie dobra i zła nie dla każdego jest nieklarowne a dla niektórych wręcz wypaczone. Dlatego, mimo iż sumienie jest subiektywną normą moralności, nie można zawsze i bez ryzyka błędu iść za jego głosem.

Potrzebujemy więc tzw. formacji sumienia, którego celem jest wychowanie moralne człowieka. Tylko dzięki powiązaniu formacji sumienia z pracą wychowawczą, człowiek może coraz bardziej stawać się człowiekiem. Co więcej to ona sprowadza nas w prawdę i pozwala kształtować większy niż do tej pory mieliśmy- szacunek do życia.

            Podsumowując to jednym zdaniem: formacja sumienia jest niezbędna do prawidłowych relacji międzyosobowych, dlatego niech słowa Jana Pawła II: „Musicie od siebie wymagać nawet jeśli inni by od was nie wymagali” powinny stać się dla każdego „człowieka sumienia” mottem życiowym.

 

Sens i zadanie formacji sumienia.

 

Na samym początku chciałabym podkreślić, że dla Jana Pawła II, stawanie się człowiekiem sumienia jest rzeczą pierwszorzędną! Mimo to, musimy jednak pamiętać, że podążanie za wątpliwym sumieniem może być bardzo niebezpieczne, dlatego sensem i zadaniem formacji sumienia jest dążenie do wyrobienia w sobie sumienia – oświeconego.

Posiadanie takiego sumienia jest w ogromnej mierze darem Ducha Świętego, ale pomimo to człowiek powinien zrobić wszystko co w jego mocy by sumienie stało się prawe, gdyż jest to zadanie moralne i cel wychowania każdego z nas. Dopiero po osiągnięciu tego, będziemy mogli ufać naszemu wewnętrznemu głosowi.

 

Dążenie do doskonałości sumienia, to długi i często trudny proces, który powinien być zakończony uzyskaniem takich przymiotów sumienia jak:

  1. czujność – jest to tzw. delikatność w zakresie dobra i zła.
  2. wrażliwość – nie tylko na wielkie, ale również na subtelne sprawy moralnej jakości działania.
  3. brak przesady.

 

Co więcej sumienie powinno reagować szybko, osądzać penie i ufnie, ukazywać sprawnie i zdecydowanie drogę działania.

 

Czynniki sprzyjające właściwej formacji sumienia.

 

  1. Roztropność – nie jest to posiadanie wielkiej wiedzy, ale umiejętność głębokiej refleksji nad działaniem moralnym, dlatego jest to tak zwana mądrość życiowa, czyli poznanie siebie samego po przez wnikliwą obserwację oparta na prawdzie.
  2. Podatność na cudze rady.
  3. Bystrość lub spontaniczność – zdolność postrzegania tego co uchodzi uwadze innych ludzi.
  4. Przezorność – zdolność przewidywania skutków działań teraźniejszych w przyszłości, by uniknąć ewentualnych przeszkód i trudności. Bardzo przydatna tutaj jest wyobraźnia.

 

Czynnik religijny w formacji sumienia.

 

      Istotną czynnością w wychowaniu moralnym jest odwoływanie się do Boga jako dawcy miłości. Miłość natomiast, jest niezbędna w osiągnięciu dojrzałości sumienia.

W kształtowaniu sumienia ważne są czynniki religijne takie jak:

1.      Sakramenty – by pamiętać, że to przez nie Bóg daje nas Siebie i Swoją miłość.

2.      Pokuta – która powinna być przede wszystkim radością człowieka, gdyż pozwana na odnalezienie siebie samego w prawdzie swojego wnętrza.

3.      Głębszy sens przyjmowania Eucharystii.

4.      Słowo Boże – umacnia właściwą strukturę wartości w sumieniu.

5.      Naśladownictwo osobowego wzoru Jezusa – gdyż jest On życiem i drogą wzrostu, oraz daje człowiekowi siłę potrzebą w kształtowaniu sumienia.

6.      Modlitwa i codzienny rachunek sumienia, oraz budzenie w sobie skruchy z powodu popełnienia grzechu – daje to siłę i moc zachowania wielkich ideałów i odwrócenia się od zła.

 

Proces wychowania sumienia.

 

            Jest to proces długi i złożony, który możemy podzielić na cztery fazy:

  1. ANOMIA – jest to najwcześniejsza postawa duchowego rozwoju dziecka: charakteryzuje się ona amoralnością i bezprawiem, a kieruje się przyjemnością i hedonizmem. Dobrem wtedy jest przyjemność a złem przykrość.
  2. HETERONOMIA – charakteryzuje się moralnością dyktowaną przez innych. Jest to kolejna faza rozwoju duchowego dziecka, w której środowisko dziecka wychowuje oraz uczy go rozróżniania zła i dobra, niezależnie od tego czy jest są źródłem przyjemności czy przykrości.
  3. SOCJONOMIA – w tej fazie kryterium rozróżniania dobra i zła opiera się na wymaganiach społecznych, jest ona narzucona z zewnątrz a nie pochodzi z wnętrza człowieka.
  4. AUTONOMIA – jest to faza, która zaczyna się ok 12 roku życia i kończy ok 20. W czasie niej osoba ludzka dorabia się własnej struktury wartości moralnej oraz według tych wartości umacnia zdolność do oceny swych czynów. Zdolność tą nazywamy sumieniem, a powstającą na gruncie jego działania strukturę norm i ocen – moralnością autonomiczną.

 

Jak sami możemy zauważyć, jest to proces długi i skomplikowany, który dokonuje się wśród wielu zmagań wewnętrznych. Jako przyszli wychowawcy moralni, powinniśmy pamiętać iż wiele czynników wtedy zachodzących może równie dobrze hamować ową przemianę jak i współtworzyć. Dlatego tak ważna jest w tych czasie wolność osobista oraz klimat miłości, gdyż bez tego człowiek nie uzyska odpowiedniego klimatu psychicznego, niezbędnego do wzrastania w prawdzie w swoim wychowaniu moralnym.



Opcje Artykułu

Kształtowanie sumienia moralnego | 0 komentarzy
Komentarze należą do osób, które je zamieściły. Nie bierzemy odpowiedzialności za ich treść.

Szukaj

Menu Użytkownika





Nie masz jeszcze konta? Załóż sobie Nowy Użytkownik
Nie pamiętasz hasła?

Polecamy





EWST.pl
Senior.pl
e-commerce.pl
com-media.pl
egospodarka.pl

Facebook

Patronat Kosciol.pl


Piotr Lorek, Motyw wygnania a doktryna piekła w Nowym Testamencie


Gorące tematy



  • Wszystkich Świętych i Halloween
  • In vitro
  • Tadeusz Rydzyk i Radio Maryja
  • Lustracja
  • Kreacjonizm i ewolucjonizm
  • Harry Potter
  • Pedofilia i molestowanie
  • Aborcja
  • Eutanazja
  • Homoseksualizm
  • Unieważnienie, stwierdzenie nieważności małżeństwa
  • Sonda

    Czy stosowanie kary śmierci jest zgodne z postawą chrześcijańską?

    1/1: Czy stosowanie kary śmierci jest zgodne z postawą chrześcijańską?

    Zdecydowanie tak 83,05%
    Raczej tak 1,66%
    Raczej nie 2,91%
    Zdecydowanie nie 11,65%
    Nie wiem 0,73%

    | 4,266 głosów | 0 komentarzy

    Wydarzenia

    W najbliższym czasie nie ma żadnych wydarzeń