Ekumenizm, Chrześcijaństwo, Religia - Ekumeniczny Serwis Informacyjny

Księga Henocha - konfrontacja z natchnionymi pismami według krytyki tekstu biblijnego

Polemiki

Czy Księga Henocha, która jest starotestamentową apokalipsą ma jakieś podstawy do obronienia jej prawdziwości?



Najpopularniejszym cytatem z Księgi Henocha jest wers 14 z listy Judy:
"Również o nich prorokował siódmy po Adamie [patriarcha] Henoch, mówiąc: «Oto przyszedł Pan z miriadami swoich świętych..." Ju 1,14
W ten sposób Juda, brat Pański, wsadza w usta jednego z najbardziej umiłowanych proroków Boga słowa, które uważa za prawdziwe. Czy Juda by kłamał lub mylił się? Jeśli tak, wtedy list ten sieje wątpliwości czy na pewno jest natchiony.
Ktoś może powiedzieć, że cytowanie czegoś nie jest oznaką bycia natchnionym. Podają przykład z Listu do Tytusa gdzie zacytował słowa poety Epimenidesa z Knossos(1), czy przykład z Dziejów Apostolskich gdzie zacytowano hymn Kleantesa do Zeusa oraz z poematu Aratosa z Soloi w Cylicji(2). Tylko czy to jest wystarczający argument przeciw Księdze Henocha?

Oczywiście ktoś może powiedzieć, że jeśli Jezus czy apostoł cytował jakieś pisma pogańskie czy Hitlera to nie znaczy, że są natchnione. Tylko problem jest taki, dla Jezusa i Jego wyznawców, ów pogańscy pisarze jak i Hitler nie mają nic wspólnego z ich wiarą. Dlatego każdy może cytować kogo chce, nawet ja mogę cytować Hitlera, nawet jeśli tego człowieka nie lubię. Jeśli w Biblii zostałby zawarty cytat który jest słowem Hitlera, to znaczy, że tak powiedział, bo wtedy rodzą się wątpliwości do natchnioności tekstu.
A jeśli apostoł cytuje jedną z największych postaci Starego Testamentu wywyższoną do tego stopnia, że została zabrana do nieba, co tylko Eliasz tego zaszczytu dostąpił też, dodając jeszcze HENOCH MÓWIĄC to wsadza temu prorokowi w usta pewne słowa. A apostołowie jak i wszyscy Żydzi czuli szacunek do Henocha, przecież Juda by wsadzał w usta słów, których on nie wypowiedziałby. Więc albo Juda kłamał albo się mylił i wtedy list ten natchiony nie jest, albo są to prawdziwe słowa Henocha które potwierdzają Księgę Henocha.

W Nowym Testamencie znajdziemy nawet teologię która potwierdza Henocha:
Chrystus bowiem również raz umarł za grzechy, sprawiedliwy za niesprawiedliwych, aby was do Boga przyprowadzić; zabity wprawdzie na ciele, ale powołany do życia Duchem. W nim poszedł ogłosić [zbawienie] nawet duchom zamkniętym w więzieniu, niegdyś nieposłusznym, gdy za dni Noego cierpliwość Boża oczekiwała, a budowana była arka, w której niewielu, to jest osiem dusz, zostało uratowanych przez wodę. Teraz również zgodnie z tym wzorem ratuje was ona we chrzcie nie przez obmycie brudu cielesnego, ale przez zwróconą do Boga prośbę o dobre sumienie, dzięki zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa. On jest po prawicy Bożej, gdyż poszedł do nieba, gdzie poddani Mu zostali Aniołowie i Władze, i Moce. 1 P 3,18-22

W takim razie co to są za duchy z czasów Noego którym Jezus także poszedł głosić, że jest możliwe już zbawienie? Przecież dusza człowieka dopiero mogła pójść do nieba po zmartwychwstaniu Jezusa, a więc wszystkie wcześniejsze oczekiwały na ten dzień. Czy jednak wszystkie szły do nieba poza tymi z potopu? Poza tym jeśli mowa o więzieniu to w takim jeśli przyjąć, że to ludzie, to dusze wszystkich ludzi winny się tam znaleźć a nie tylko z czasów Noego, bo dopiero po zmartwychwstaniu Jezusa było rozdzielone kto do nieba, a kto nie, przynajmniej wobec ludzi. Mnie na myśl tylko jedna rzecz przychodzi, te owe duchy to Aniołowie Obserwatorzy o których mowa w Księdze Henocha, którzy przecież zostali uwięzieni, za spółkowanie z ziemskimi kobietami, bo inaczej fragment brzmiałby bez sensu.
Teraz zacytuje: "Żydowska literatura apokaliptyczna była znana także w środowiskach chrześcijańskich. Nie pozostawało to bez wpływu. Fragment z Listu Judy 14-15 jest wyraźnym cytatem z apokryficznej Księgi Henocha 1, 9 (por. Biblia Tysiąclecia, przypis do Judy 15). Fragment Księgi Henocha 10, 4-6 jest też dosłownie zacytowany w Mt 22,13, choć kontekst jest zupełnie inny, a także leży u podstaw wypowiedzi 1 P 3, 19 natomiast fragment 88-90 tej Księgi posłużył jako literackie zaplecze dla przypowieści o dobrym pasterzu w Ewangelii Jana 9-10 (zob. Ryszard Rybinkiewicz [red.], Apokryfy Starego Testamentu, Vocatio, str. 143). Reminescencje z Księgi Henocha znajdujemy również w Łk, Dz, J i w listach Pawła. Motywy tej apokryficznej księgi wykorzystano w Ap 20, 1-10; 1 P 3, 19; 2 P 2, 4 i Judy 6 (zob. Stanisław Mędala, Wprowadzenie do literatury międzytestamentalnej, Kraków 1994, str. 135). Niektórzy twierdzą, że koncepcja górnego Jeruzalem z Ga 4, 26 swoje oparcie ma prawdopodobnie w Hen 90, 28-29. Siedmiu aniołów o których kilkakrotnie mówi Apokalipsa w 1 Hen 20, 1-7 wyliczeni są według imion i sprawowanych funkcji." (3)
Przyjrzyjmy się natomiast siedmiu Aniołom wymienionym w Apokalipsie Janowej (4). Jeśli Apokalipsa Jana, to wizje które miał Jan, to również Henoch miał takie same wizje. Jeśli to były wizje to dziwne, Jan mając te wizje, miał takie same jak Henoch setki lat przed nim. Trudno więc byłoby sobie takie coś po prostu wy myśleć. Bo jak Księga Henocha kłamie, to Apokalipsa Jana również. Zresztą wtedy cała Apokalipsa Janowa byłaby podważona, bo nie byłyby to wizje lecz plagiat. Każdy racjonalny wniosek byłby taki, że jest to niemożliwe by kłamliwa Księga Henocha akurat trafiła w prawdę. Można to wyjaśnić tylko w jeden sposób, zarówno Księga Henocha jest prawdziwa, jak i Janowa, bo jeśli Księga Henocha jest nieprawdziwa to jednocześnie i Janowa. To jest bardzo silny argument, którego praktycznie nie da się podważyć.

 

A teraz przejdę do najciekawszej kwestii, z punktu widzenia naukowego, bo przeciwnicy księgi Henocha lubują się naukowych argumentów przeciw niej, będąc nieobiektywnym bo nie podchodząc również naukowo do ksiąg będących w kanonach. Bo ich słowa można wykorzystać przeciwko im.
Najpopularniejszym argumentem przeciw Księdze Henocha jest mówienie, że Żydzi również ją uznali za apokryf.
Przyjmuje się, że obecny kształt Biblii hebrajskiej nadał żyjący w V wieku Ezdrasz (5) oraz Nehemiasza (6). Czyli według Żydów, pismo musiało spełniać jeden warunek by brać je w ogóle pod uwagę, wiek powstania, a więc V, no może góra IV wiek.
Ale czy istnieją jakieś pisma z tamtych czasów potwierdzające tą informacje lub podająca jakiś kanon? Brak źródeł. Najwcześniejsze źródło pochodzi dopiero z I wieku po Chrystusie, pisał o tym Józef Flawiusz:
"nie posiadamy tysięcy ksiąg niezgodnych, a nawet sprzecznych z sobą, lecz tylko dwadzieścia dwie. Zawierają one kronikę od zarania dziejów i słusznie są uznane [jako boskie]32 za wiarygodne. Pięć z nich to księgi Mojżesza, których treścią są prawa i tradycyjna historia od stworzenia człowieka aż do śmierci prawo- dawcy. Okres ten obejmuje bez mała trzy tysiące lat. Co do okresu od śmierci Mojżesza aż do [śmierci]33 Artakserksesa, następcy Kserksesa na tronie perskim, to prorocy, którzy żyli po Mojżeszu, opisali wydarzenia swoich czasów w trzynastu księgach34. Pozostałe cztery zawierają hymny do Boga i przepisy odnoszące się do postępowania ludzi w życiu35" (7)
- dałem tutaj cytat z numerkami do przypisów. Bo do przypisu 34 oraz 35 są wymieniane księgi o jakie chodzi, lecz zaznaczone, że prawdopodobnie. Gdyż Józef Flawiusz w ogóle nie wymienia tam kanonu hebrajskiego księga po księdze. A tradycja ta wśród Żydów była o kanonie w V lub jeszcze może początku IV wieku była powszechna wśród Żydów:
„Opisane zostało także wszystko, co działo się w okresie od Artakserksesa aż do naszych czasów, lecz historia ta nie cieszy się taką wiarygodnością jak poprzednia, ponieważ prorocy nie następowali ściśle po sobie. A jakim szacunkiem otaczamy swoje księgi, dowiedliśmy tego w praktyce; chociaż bowiem minęło tyle wieków, nikt nie ośmielił się w nich niczego dodać ani ująć czy zmienić. Każdy Żyd od zarania życia ma to wpojone, żeby uważać je za nakazy Boże, trwać przy nich, a w razie potrzeby z radością za nie umierać”(8)

Czyli wychodzi na to, że pisma starsze niż V/VI wiek, nie miały prawa żadnego do bycia w kanonie Biblii hebrajskiej. Pisał to w momencie kiedy praktycznie wszystkie inne nurty judaizmy wymarły po wojnie żydowskiej w latach 66-73(9). Pisze zresztą tak jakby inne nurty nie istniały, a pogląd faryzejski bierze jako jedyny i ten pierwotny. Cóż, opisywał to jako zwycięsca gdyż sam był faryzeuszem(10), gdy nie miał już tych co by z nim polemizowali (saduceuszy, esseńczyków, zelotów itp.). Tekst ten jest propagandą by potwierdzić, że nauka faryzeuszy jest tą pierwotną. Kanon hebrajski ustalono dopiero pod koniec I wieku(11), kiedy widziano zagrożenie dla żydowskiej wiary, którzy podpierają się tym, że są tym pierwotnym dla zwiększenia autorytetu. Zresztą strzelają sobie bowiem tym samobója, gdyż część pism które są w kanonie hebrajskim(faryzejskim) powstało długo po Ezdraszu (12).

Choćby taka Księga Koheleta powstała w III wieku przed narodzeniem Chrystusa. Pieśń nad Pieśniami w II/III wiek p.n.e., Księga Daniela, tutaj naukowcy mają problemy, niektórzy datują ją na V a nawet II wiek przed Chrystusem(13). To wszystko tylko dowodzi, że kanon hebrajski to nic innego jak kanon faryzejski, nie mając nic wspólnego z kanonem w V wieku przed Chrystusem. Jeszcze gorzej trzymają się księgi Starego Testamentu będące w ich kanonach.
Weźmy Księgę Judyty która powstała w II wieku p.n.e., podobnie ma się rzecz z Księgą Tobiasza. Księgą Mądrości to albo II albo I wiek przed Chrystusem. Mądrość Syracha to II wiek(14).
Więc co z Księgą Henocha? Datuje się ją od IV(a nawet wcześniej gdzie choćby Księga astronimiczna znana była redaktorowi kapłańskiego Pięcioksięgu Mojżesza) do II wieku przed Chrystusem, w zależności od Księgi(15). W każdej z ksiąg niektórzy uważają, że można znaleźć które wstawki które zostały dodane do tekstu w II przed Chrystusem(16). To powoduje parę problemów z końcową datacją. Więc jeśli chodzi o kanoczność jeśli chodzi o daty powstania, Księga Henocha ma takie same prawo jak inne księgi Starego Testamentu.

Dalej będziemy oceniać pismo krytycznie. Kolejny zarzut to jakoby, że Henoch nie może być autorem Księgi Henocha gdyż występują tam ludy takie jak Medowie i Partowie(17), co jest jednym z czynników datacji na II wiek p.n.e. Zastanówmy, państwo Partów i Medów istniało w różnych przedziałach czasowych. Państwo Medów przestało istnieć w IV wieku przed Chrystusem, a początki Partii to dopiero około trzy wieki później. Pamiętajmy, że Księga Henocha jest księgą tylko z nazwy, bo to jest naprawdę apokalipsa, a więc jest wizją, czyli równie dobrze można przyjąć, że Henoch miał wizję przyszłości. Teraz mogę niejedną księgę uznaną za natchnioną oskarżyć o to samo, lecz wyciągnę jedno najcięższe działo, a mianowicie przyczepię się Księgi Izajasza. Ów Księga Izajasza z punktu krytyki tekstu biblijnego otóż miała niejednego autora, gdzie różne wstawki wstawiano w różnych czasach przez różnych ludzi i niektórzy próbują odpierać zarzuty, że chodzi o widzenie przyszłości(18). Najlepszym przykładem jest mówienie kilka wieków później o perskim królu Cyrusie, wyswobicielu Żydów (19). Dlatego z punktu podchodzenia do Biblii krytycznie, jak do Księgi Henocha, widzimy ten sam mankament - przepowiadanie przyszłości. Izajasz miał wizję, Henoch również miał wizję, przecież jego księga jest apokalipsą. W ten sposób rozwiązanie się problem i datacji i wieloautorstwa bo tego samego typu argumenty można użyć przeciw kanonicznym pismom.
Kolejną argumentem jest głoszenie, że w piątej księdze jest napisane, że Henoch w czasach Noego przebywał na ziemi co jest sprzeczne z Biblią gdyż został wzięty do nieba długo przed Noem(20). To nie jest żadna sprzeczność gdyż Henoch, według Księgi Henocha faktycznie został zabrany do nieba długo przed narodzeniem Noego(21). Lecz później gdy już narodził się Noe na tym świecie i zbliżał się potop, Noe zaczął wołać Henocha i wtedy zdziwiony Henoch mu się ukazał(22). W ten sposób argument zostaje odparty i jedynie wykazuje kłamstwa głosicieli tej niby sprzeczności lub braku czytania ze zrozumieniem. W ten sposób powstaje drugi argument przeciw mówienie o natchnioniczności przez datowanie(obojętnie czy powstała w V, VI czy II wieku), bo była pisana w różnych czasach przez Henocha. Jednocześnie zostaje odparty zarzut wieloautorstwa gdyż Henoch pisać mógł księgę w różnych czasach i księgi swe pozostawiać na ziemi(przychodząc na ziemie tak jak na spotkanie z Noem) które później inni kompilowali w jedno dzieło. Bo pamiętajmy, Henoch nie zaznał śmierci na ziemi, tak jak Eliasz gdyż zostali wzięci do nieba jeszcze za swego życia. Zresztą porównując wiek Henocha w czasie jego wniebowzięcia z innymi postaciami Starego Testamentu, widać, że porównując można powiedzieć, że był wtedy jeszcze młodzieńcem(23). Cóż, Księga Henocha nie opisuje zbytnio wydarzeń historycznych będących na ziemi, tak jak inne pisma Starego Testamentu będące pismami historycznymi, więc nie da się tego pisma obalić na podstawie błędów w historii.
Niektórzy dalej się jeszcze bronią, mówiąc, że Księga ta nie powinna znaleźć się dziś i tak już w kanonie gdyż nie zachowała się w języku oryginalnym lecz koptyjskim, więc przepadła nawet jeśli jest prawdziwie natchniona nigdy nie będzie w kanonie Biblii. W tym wypadku należałoby wyrzucić Księgę Judyty gdyż zachowała się tylko w języku greckim(24). Czyli kolejna Księga ląduje w koszu według rozumowania przeciwników stawiający ten zarzut. Podobny zarzut można stawiać innym pismom jak dodatkom do Księgi Estery i inne pisma. Inne zarzuty to to, że każda księga Starego Testamentu musi być chrystocentryczna. Zapominają jednak tak naprawdę, że jest chrystocentryczna, co więcej opowiada o przyszłym mesjaszu(25). Co ciekawe o Chrystusie jest mowa w Księdzę przypowieści. Henoch miał wizję przyszłego mesjasza, dlatego nazywa się księga przypowieści, gdyż tą wizję opowiadał w przypowieściach. Jezus też ludzi nauczał w przypowieściach, a nie walił prosto z mostu. A więc jest chrystocentryczna, za to nie jest chrystocentryczna w ogóle Księga Estery oraz Pieśń nad Pieśniami. Do tej drugiej ułożono swoje interpretacje przez kościoły, które mają się nijak do pierwotnej, żydowskiej interpretacji. Więc Księga Henocha ma większe prawa do kanoniczności. I chyba pozostał jeden z najpopularniejszych zarzutów, że jest zbyt fantastyczna. Tylko skończony ignorant podaje to jako argument, bo zapomina, że jest to apokalipsa, a więc trzeba ją czytać tak, jak się czyta apokalipsę Jana. Bo to jest hipokryzja czytać Apokalipsę Jana niedosłownie, a zarzucać Księdzę Henocha fantastyczność poprzez czytanie ją dosłownie. Jakby czytać Apokalipsę Jana dosłownie, rownież wyjdzie nam opowieść z serii Science-Fiction. Pamiętać należy, Księga Henocha jest księgą tylko z nazwy, bo to tak naprawdę apokalipsa, dlatego należy ją czytać symbolicznie. Przyjąć owszem, że Henoch został wzięty do nieba, grzech aniołów nauczających ludzi itp. Lecz opis nieba oraz Boga i Aniołów co tam czynią oraz na pewno całą Księgę przypowieści, wszystko wziąć niedosłownie, symbolicznie, tak jak Apokalipsę Jana. Również Księga Daniela jest apokaliptyczna, tak poza tematem.
Również zarzut gnozy nie jest żadnym argumentem, gdyż te zarzuty również można znaleźć w innych pismach Starego Testamentu jak Księga Daniela, Mądrość Syracha, Księga Kaznodzi, również w literaturze Nowotestamentowej jak w Apokalipsie Jana, Ewangelii Jana oraz niektórych listów Pawłowych, jak np. wzięcie Pawła do raju gdzie poznał wiedzę(26).
Również choćby Pseudo-Barnaba w Liście Barnaby pisze, że Księga winna być natchniona(27). To samo głosił choćby Tertulian(28). W ogóle w środowisku chrześcijan w czasach apostolskich pismo było te znane i chętnie czytanie tak jak inne pisma(29). To jest pewne, jeśli byli Ojcowie Kościoła którzy ją uznawali. Zresztą, ta księga jakoś musiała dotrzeć do Afryki gdzie o nią zadbano i niepozwolono zniknąć. Gdzie przyjąwszy chrześcijaństwo, z czasem przetłumaczyli pismo na swój język. To, że te pismo tam dotarło, jest dowodem, na to, że była uznawana za natchnioną przez część chrześcijan, bo podróżowała aż doszła do Afryki. Dziś Księga Henocha znajduje się w kanonie Koptów etiopskich.
Tak więc podsumowując, Księga Henocha ma na pewno takie samo prawo do kanoniczności jak wiele innych pism. Na pewno od niektórych pism ma nawet większe prawo niż dziś uznawanych pism w kanonach chrześcijańskich. Jest zresztą częściej cytowana Księga Henocha przez Jezusa i apostołów w ewangeliach i listach, niż niejedno uznane za natchnione pismo. I niejeden Kopt uznający te pismo, posłużyłby się takimi samymi argumentami za pismem, jakie użyłby katolik dla potwierdzenia innych pism np. Księgi Tobiasza czy Barucha i wiele innych. Więc tak naprawdę brak argumentów przeciw, natomiast są przesłanki za. Każdy oceni według sumienia.

PRZYPISY:

(1) - Powiedział jeden z nich, ich własny wieszcz: «Kreteńczycy zawsze kłamcy, złe bestie, brzuchy leniwe». Tt 1,12
(2) - Bo w Nim żyjemy, poruszamy się i jesteśmy, jak też powiedzieli niektórzy z waszych poetów: "Jesteśmy bowiem z Jego rodu" Dz 17,28
(3) - Roman Zając: http://www.kosciol.pl/content/article/200502260353156.htm
(4) - I ujrzałem siedmiu aniołów, którzy stoją przed Bogiem, a dano im siedem trąb Ap 8,2 (oczywście jest więcej cytatów w Apokalipsie które o nich mówią jeszcze np. Ap 8,6)
(5) - Friedman, "Who Wrote the Bibile?"
(6) - Opracował Piotr Wasilewski, na podstawie "Encyklopedia Biblii": http://www.biblia.info.pl/template.php?tpl=ile_ksiag_ma_biblia
(7) - Józef Flawiusz, Przeciw Apionowi (I, 8 s. 7) - strony według wersji pdf
(8) - Tamże, (I, 8 s. 7)
(9) - Tamże, I, 9 s. 7) - rozdział dalej a więc dziewiąty odnosi się już do wojny żydowskiej.
(10) - Jóżef Flawiusz, Autobiografia (roz 2, s. 3 oraz roz 5, s. 4) - strony według wersji pdf
oraz Jan Lewandowski: http://brooklyn.org.pl/kanonst.htm
(11) - Wstęp ogólny do Pisma świętego, Poznań-Warszawa 1986, str. 80,  Rajmund Pietkiewicz, Gdy otwierasz Biblię, Wrocław 1995, str. 52, Encyklopedia biblijna, Warszawa 1999, str. 507
(12) - Wstęp ogólny do Pisma świętego, Poznań-Warszawa 1986, str. 78, tekst maczkiem 
(13) - Jewish Encyclopedia
(14) - Tamże
(15) - Roman Zając: http://www.kosciol.pl/content/article/200502260353156.htm
(16) - Jewish Encyclopedia
(17) - W owych dniach zgromadzą się aniołowie i poślą w kierunku wschodnim do Partów i Medów swoich dowódców, aby tam pobudzić królów, tak że ogarnie ich duch rozruchów. Powstaną ze swoich tronów, jak i wy wyjdą ze swoich legowisk i jak zgłodniałe wilki ze swych nor. Henocha, Księga Druga 56,5
(18) - Jewish Encyclopedia
(19) - Tak mówi Pan o swym pomazańcu Cyrusie: «Ja mocno ująłem go za prawicę, aby ujarzmić przed nim narody i królom odpiąć broń od pasa, aby otworzyć przed nim podwoje, żeby się bramy nie zatrzasnęły. Iz 45,1
Ja mówię o Cyrusie: "Mój pasterz",i spełni on wszystkie moje pragnienia, mówiąc do Jeruzalem: "Niech cię odbudują!", i do świątyni: "Wznieś się z fundamentów!"» Iz 44,28
(20) - czytając Rdz 5,18-32 jest napisane, że Henoch został wzięty do nieba długo przed narodzeniem Noego.
(21) - Henoch został ukryty przed wszystkimi i nikt z synów ludzkich nie wiedział, gdzie został ukryty, gdzie przebywa i co się z nim stało. Henoch, Księga Pierwsza 12,1
(22) - W owych dniach zobaczył Noe, że pochyliła się ziemia i przybliżyło jej zniszczenie. Wyruszył stamtąd, udał się na krańce ziemi i zawołał do swego pradziada Henocha. Zbolałym głosem Noe trzykrotnie zawołał: "Posłuchaj mnie, posłuchaj mnie, posłuchaj mnie!" powiedział do niego: "Powiedz mi, co się stało na ziemi, że tak się męczy i chwieje. Czy i ja mam razem z nią zginąć?" Natychmiast miał miejsce wielki wstrząs ziemi i dał się słyszeć głos z nieba. Padłem na twarz. Przyszedł mój pradziad Henoch, stanął przy mnie i powiedział mi: "Dlaczego wołałeś do mnie tak gorzkim głosem i płaczem? Henoch, Druga Księga 65,1-5
(23) - Rdz 5,1-32
(24) - Jewish Encyclopedia, http://biblia.wiara.pl/doc/422844.Stary-Testament/16
(25) - Druga Księga 46,1-6, Druga Księga 62,5, Druga Księga 62,9, Druga Księga 62,14, Księga druga 69,26-29. Przykładów jest więcej.
(26) - Jeżeli trzeba się chlubić - choć co prawda nie wypada - przejdę do widzeń i objawień Pańskich. Znam człowieka w Chrystusie, który przed czternastu laty - czy w ciele - nie wiem, czy poza ciałem - też nie wiem, Bóg to wie - został porwany aż do trzeciego nieba. I wiem, że ten człowiek - czy w ciele, nie wiem, czy poza ciałem, <też nie wiem>, Bóg to wie - został porwany do raju i słyszał tajemne słowa, których się nie godzi człowiekowi powtarzać. 2 Kor 12,1-4
(27) - "Nadchodzi ostateczne zgorszenie, o którym napisano w Piśmie, jak mówi Henoch: Dlatego Pan skrócił czasy i dnie, aby pośpieszył się jego Umiłowany i przyszedł objąć swoje dziedzictwo" (IV, 3)
(28) - http://www.opoka.org.pl/biblioteka/T/TB/apokryfy-02.html
(29) - Ernest Renan “Żywot Jezusa” (Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1991), s. 10, 4, oraz Semper Reformanda pisze: .....W kanonie Nowego Testamentu znajduje się przypisywany Judzie Tadeuszowi list, o którego kanoniczność również trwały spory. W Liście tym znajduje się ostrzeżenie skierowane do wiernych jakiejś gminy judeochrześcijańskiej przed ludźmi, którzy łaskę Boga zamieniają na rozpustę, a nawet wypierają się Chrystusa. Ponadto autor Listu powołuje się w utwierdzaniu wiernych na apokryficzną Księgę Henocha oraz Wniebowzięcie Mojżesza. To ostanie jest o tyle ciekawe, że świadczy o tym, że środowisko uczniów Jezusa znało apokryfy starotestamentowe na równi z Pismami kanonicznymi i stąd nie było zaskoczenia dla uczniów, kiedy na górze Tabor pojawił się nie tylko Eliasz, ale również zmartwychwstały Mojżesz. http://www.magazyn.ekumenizm.pl/content/ar...8092419419.htm%29



Księga Henocha - konfrontacja z natchnionymi pismami według krytyki tekstu biblijnego | 2 komentarzy
Komentarze należą do osób, które je zamieściły. Nie bierzemy odpowiedzialności za ich treść.
Księga Henocha - konfrontacja z natchnionymi pismami według krytyki tekstu biblijnego
Pius sob, 3 lip 2010, 21:35:13

Widze, ze dalej piszesz teksty surrealistyczne. Bardzo dobrze bo bardzo lubię surrealizm.

 

"Oczywiście ktoś może powiedzieć, że jeśli Jezus czy apostoł cytował jakieś pisma pogańskie czy Hitlera to nie znaczy, że są natchnione."  the best...

---
Proszę o modlitwę!

 

Szukaj

Polecamy





EWST.pl
Senior.pl
e-commerce.pl
com-media.pl
egospodarka.pl

Facebook

Patronat Kosciol.pl


Piotr Lorek, Motyw wygnania a doktryna piekła w Nowym Testamencie


Gorące tematy



  • Wielkanoc
  • In vitro
  • Tadeusz Rydzyk i Radio Maryja
  • Lustracja
  • Kreacjonizm i ewolucjonizm
  • Harry Potter
  • Pedofilia i molestowanie
  • Aborcja
  • Eutanazja
  • Homoseksualizm
  • Unieważnienie, stwierdzenie nieważności małżeństwa
  • Menu Użytkownika





    Nie masz jeszcze konta? Załóż sobie Nowy Użytkownik
    Nie pamiętasz hasła?

    Sonda

    Czy uważasz że decyzja Benedykta XVI o zdjęciu ekskomuniki z lefebrystycznych biskupów była słuszna?

    Czy uważasz że decyzja Benedykta XVI o zdjęciu ekskomuniki z lefebrystycznych biskupów była słuszna?

    •  Tak
    •  Nie
    •  Nie mam zdania
    0
    Wyniki
    | 10,655 głosów | 9 komentarzy

    Wydarzenia

    W najbliższym czasie nie ma żadnych wydarzeń