Ekumenizm, Chrześcijaństwo, Religia - Ekumeniczny Serwis Informacyjny

Jan Paweł II prawodawca kościelny

W literaturze poświęconej Janowi Pawłowi II niejednokrotnie spotkamy określenie Jego Osoby jako wszechstronnie uzdolnionej, żyjącej w ogromny poszanowaniu życia ludzkiego, przeciwnika wojny, propagatora pokoju, piętnującego przemoc i jakąkolwiek represją na osobie ludzkiej. Jan Paweł II dał się poznać jako filozof, etyk, psycholog, pedagog doskonały znawca ludzkiej osobowości. Otwartość Papieża Jana Pawła II, na drugiego człowieka, była realizacją Chrystusowego przykazania miłości bliźniego. Autentyczna miłość, jaka promieniowała od Jego osoby, skutkowała w poszanowanie Jego osoby nie tylko przez wiernych Kościoła Katolickiego, ale i przez ludzi innych wyznań, języków i orientacji politycznych. Prócz wymienionych watro zwrócić uwagę, na jeszcze jedną istotną role Jana Pawła II w dziejach ludzkości, a zwłaszcza w dziedzinie prawa kanonicznego, na role wybitnego prawnika.

Pontyfikat Jana Pawła II „ofiarował” kanonistyce nade wszystko unifikację i kodyfikację prawa kanonicznego, wdrożenie postanowień Soboru Watykańskiego II, odnowienie i uporządkowanie ustawodawstwa od 1917 roku, czyli od czasu obowiązywania Kodeksu Pio-Benedyktyńskiego.

Pontyfikat Jana Pawła II dał kanonistyce dwa Kodeksy Prawa Kanonicznego; Kodeks Prawa Kanonicznego dla Kościoła Łacińskiego, promulgowany konstytucją apostolską Sacrae disciplinae leges oraz Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich, promulgowany konstytucją apostolską Sacri Cannes, uporządkowane i uproszczone przepisy z zakresu prawa kanonizacyjnego, w konstytucji apostolskiej Divinus perfectionis Magister, reformę Kurii Rzymskiej, w konstytucja apostolskiej Pastor Bonus, ustawodawstwo poświęcone wakatowi Stolicy Apostolskiej i wyborze papieża w konstytucji apostolskiej Universis Dominici Gregis.

Działalność prawodawcza Papieża Jana Pawła II, nacechowana była realizacją postanowień Soboru Watykańskiego II, ochroną życia poczętego i prawa do naturalnej śmierci, rozdziału Kościoła od Państwa, przy wspólnym współdziałaniu tych instytucji dla dobra wspólnego całej społeczności ludzkiej.

Szczególna rola Jana Pawła II, jako myśliciela i znawcę prawa kreuje się w przemówieniach, które co roku, od czasu swojego wyboru Papież kierował do pracowników Roty Rzymskiej, jak i w konstytucjach apostolskich promulgujących Kodeksy Prawa Kanonicznego dla Kościoła Łacińskiego i Kościoła Wschodniego

Jan Paweł II, w konstytucji apostolskiej Sacrae disciplinae leges mówiąc o Kodeksie Prawa Kanonicznego i konieczności jego obowiązywania stwierdza, że: „Kodeks będąc podstawowym dokumentem ustawodawczym Kościoła, opartym na dziedzictwie prawnym i ustawodawczym Objawienia i Tradycji, winien być uważany za niezbędne narzędzie, dzięki któremu zachowany jest należyty porządek w życiu indywidualnym, społecznym, jak i w działalności Kościoła.

Stąd oprócz elementów fundamentalnych struktury hierarchicznej i organizacyjnej Kościoła, ustanowionych przez Boskiego Założyciela, i oprócz głównych norm odnoszących się do sprawowania potrójnego zadania, zleconego samemu Kościołowi, wypada, aby Kodeks określał także pewne reguły i normy działania.”(Jan Paweł II, konstytucja apostolska Sacrae disciplinae leges, w: Codex Iuris Canonici, auctoritate Joannis Pauli pp. II promulgatus –Kodeks Prawa Kanonicznego, przekład zatwierdzony przez Konferencje Episkopatu Polski, Pallottinum 1984, s. 13.)

Ponadto w dalszej części cytowanego dokumentu, kontynuując swój wywód Papież stwierdza, że potrzeba usystematyzowania prawa, jak i nieodzowność jego obowiązywania wynika ze struktury Kościoła. Kościół, który w ujęciu prawnym Jana Pawła II jest „ustanowiony na sposób społeczny i widzialnej wspólnoty, wymaga norm, aby jej hierarchiczna i organiczna struktura stała się widoczna, aby wykonywanie funkcji powierzonych mu z nieba, zwłaszcza świętej władzy sprawowania sakramentów, było należycie uporządkowane, aby wzajemne odniesienia chrześcijan były układane według sprawiedliwości umocnionej miłością, ustaliwszy i określiwszy bezpieczne prawa poszczególnych; aby wreszcie wspólne przedsięwzięcia, które są podejmowane do prowadzenia życia chrześcijańskiego doskonalej przez prawa kanoniczne były podtrzymywane, umacniane i popierane”( Jan Paweł II, konstytucja apostolska Sacrae disciplinae leges…, s. 15.).

Cytując i rozważając słowa Jana Pawła II uzyskujemy odpowiedź na pytania i polemikę osób czy instytucji, które pragną „zamknąć” i postrzegać Kościół tylko na płaszczyźnie duchowości.

Działalność prawotwórcza Jana Pawła II to koncentracja nade wszystko na osobie ludzkiej, która według Papieża winna stanowić podstawowy wyznaczniki stanowienia prawa państwowego, jak i kanonicznego. W pierwszym przemówieniu do Roty Rzymskiej w 1979r., Jana Paweł II wskazał, że zadaniem prawa kanonicznego jest obrona jednostki ludzkiej, która z racji na nadprzyrodzony charakter ma prawo do życia, rozwoju i naturalnej śmierci.

Papież również wskazuje, że poszanowanie praw człowieka jest obowiązkiem nie tylko ustawodawstwa świeckiego, ale i nade wszystko kościelnego i na tej płaszczyźnie należy postępować nie tyle co według norm proceduralnych, ale i z zachowaniem zasad sprawiedliwości, poszanowania godności ludzkiej, słuszności kanonicznej oraz miłości.

Jan Paweł II wskazuje, że na prawie kanonicznym spoczywa podwójna odpowiedzialności, gdyż obejmuje sobą zarówno porządek jurydyczny, jak i nadprzyrodzony. Wymieniając te cechy Papież jednocześnie wskazuje na istotne elementy, którymi winien kierować się kościelny wymiar sprawiedliwości. Wskazuje również na to w kolejnym przemówieniu skierowanym do Roty Rzymskiej w 1990r., w którym Papież mówi, że: „Święta natura oraz organiczna struktura wspólnoty kościoła, w sposób oczywisty zwracają uwagę, że natura prawna Kościoła i wszystkich jego instytucji, są podporządkowane promowaniu życia nadprzyrodzonego. Dlatego też porządek prawny Kościoła, prawa i nakazy, uprawnienia i obowiązki, które z niego wypływają, muszą zbiegać się z celami nadprzyrodzonymi”.

Konsekwencją tego stwierdzenia jest wskazanie na nierozerwalność porządku prawnego i duszpasterskiego, którego celem jest wspólna troska, o zbawienia duszy. Jednocześnie Papież wskazuje, że kościelne prawo procesowe ma służyć i być instrumentem sprawiedliwości. Podkreśla, że każdej osobie ludzkiej, przysługuje prawo do sprawiedliwego procesu, przy jednoczesnym zachowaniu norm procesowych przez wszystkich uczestników postępowania.

Szczególnie ciekawym i istotnym przemówieniem jest to, wygłoszone 26 lutego 1983r., a więc w miesiąc po promulgacji nowego Kodeksu Prawa Kanonicznego, w którym Papież, wskazuje, iż zadaniem Roty Rzymskiej, jak i każdego innego trybunału, zadaniem Kościoła jest popieranie oraz ochrona prawa wiernych.

Rzeczywisty i prawny wyraz tej ochrony stanowi kan 221 §1 §2, w którym czytamy: Wiernym przysługuje legalne dochodzenie i obrona przysługujących im w Kościele uprawnień na właściwym forum kościelnym według przepisów prawa. Wierni, jeżeli zostali wezwani przed sąd przez kompetentną władzę, mają prawo, by byli sądzeni z zachowaniem przepisów prawa, stosowanych ze słusznością.


Ze szczególnym zainteresowaniem należy „prześledzić” przemówienie z 1996r., które zostało poświęcone naturze procesów o orzeczenie nieważności małżeństwa. Natura prawna procesów dotyczących nieważności małżeństwa, pochodzi nie tyle, co od samego charakterystycznego przedmiotu postępowania, ale od usytuowania wewnątrz porządku prawno-kanonicznego, który reguluje całym postępowaniem procesowym. Papież wskazuje na istotny element, jakim są normy specjalne dotyczące tylko i wyłącznie spraw o nieważność małżeństwa, jak i z drugiej strony wskazuje na aplikowanie i pomocnicze stosowanie, w kwestach nieokreślonych kanonów o procesie w ogólności i o zwyczajnym procesie spornym.

Mówiąc o naturze prawnej procesów o nieważność małżeństwa, Jan Paweł II, wskazuje, że na charakter prawny składa się „natura publiczności procesu wraz ze specyficznym prawnym zweryfikowaniem stanu osób, które jest procesowym stwierdzeniem rzeczywistości obiektywnej tj. istnienie ważnego węzła małżeńskiego lub też stwierdzenie jego braku”.

Ponadto przypomina, że o ile małżonkom przysługuje prawo do zaskarżenia ważności swojego małżeństwa, o tyle oni sami nie mogą stwierdzać, czy ich małżeństwa było ważnie/nieważnie zawarte. Takie rozwiązanie nie stanowi absolutnie naruszenia praw osoby ludzkiej, ani też w żadnym wypadku nie stanowi ograniczenia, gdyż jak dalej stwierdza Papież małżonkowie, mogą podejmować szereg działań procesowych, za pomocą których mogą udowadniać swoje roszczenia.


Papież mówiąc o naturze procesów o orzeczenie nieważności małżeństwa, wskazuje, że ich celem jest dojście do prawdy obiektywnej. Zwracam również uwagę, że m.in. celem prawa kanonicznego jest ochrona tej prawdy obiektywnej przed działaniami uniemożliwiającymi dotarcie do niej. Stąd Jan Paweł II podkreśla, że poszczególne instytucje prawne, a zwłaszcza dotyczące małżeństwa, jego natury, jego przymiotów i jego naturalnych celów, zachowują i powinny zawsze i w każdym przypadku zachowywać własną moc i własną istotną treść.

Przytoczone to jak i inne przemówienia papieskie wskazują niewątpliwe na doniosłą rolę sądownictwa kościelnego, pracowników kościelnych, na których spoczywa ogromna odpowiedzialność za realizację prawa i celów, które są ponad przyjęte kategorie myślowe obowiązujące w określonej kulturze czy okresie historycznym, ale z pewnością nienadające się do aplikowania zawsze i wszędzie i do każdego przypadku, skierowaniu się ku rozwijającym się nauką humanistycznym, lepszemu poznaniu człowieka, a nade wszystko postrzeganiu jego osoby jako bytu jednego, jedynego i niepowtarzalnego.



Trackback

Trackback URL for this entry: http://www.kosciol.pl/trackback.php/20051028114839474

No trackback comments for this entry.
Jan Paweł II prawodawca kościelny | 1 komentarzy
Komentarze należą do osób, które je zamieściły. Nie bierzemy odpowiedzialności za ich treść.
Jan Paweł II prawodawca kościelny
Arletta Bolesta czw, 2 gru 2010, 18:46:07

Witam,

w przypadku zapytań z dziedziny kościelnego procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa:

12-636-65-41 (od godz. 19.30 do godz. 20.00)

dr Arletta Bolesta

adwokat kościelny

 

Szukaj

Polecamy





EWST.pl
Senior.pl
e-commerce.pl
com-media.pl
egospodarka.pl

Facebook

Patronat Kosciol.pl


Piotr Lorek, Motyw wygnania a doktryna piekła w Nowym Testamencie


Gorące tematy



  • Wielkanoc
  • In vitro
  • Tadeusz Rydzyk i Radio Maryja
  • Lustracja
  • Kreacjonizm i ewolucjonizm
  • Harry Potter
  • Pedofilia i molestowanie
  • Aborcja
  • Eutanazja
  • Homoseksualizm
  • Unieważnienie, stwierdzenie nieważności małżeństwa
  • Menu Użytkownika





    Nie masz jeszcze konta? Załóż sobie Nowy Użytkownik
    Nie pamiętasz hasła?

    Sonda

    Czy uważasz że decyzja Benedykta XVI o zdjęciu ekskomuniki z lefebrystycznych biskupów była słuszna?

    Czy uważasz że decyzja Benedykta XVI o zdjęciu ekskomuniki z lefebrystycznych biskupów była słuszna?

    •  Tak
    •  Nie
    •  Nie mam zdania
    0
    Wyniki
    | 10,657 głosów | 9 komentarzy

    Wydarzenia

    W najbliższym czasie nie ma żadnych wydarzeń