Księga Jeremiasza - studium w audycjach Trans World Radio

Jeremiasz jest jedną z najbardziej niezwykłych postaci biblijnych. Dowiadujemy się o nim z Pisma Świętego stosunkowo dużo, bo jego proroctwa powiązane były ściśle z jego życiem; Księga Jeremiasza zawiera wiele fragmentów o charakterze autobiograficznym.

Oto jakie fakty odnośnie życia proroka poznajemy, studiując Księgę Jeremiasza oraz księgi historyczne Starego Testamentu:
1) Pochodził z kapłańskiej rodziny w Anatot, leżącego w ziemi Beniamina, około 9 km od Jerozolimy ( Księga Jeremiasza 1, 1).
2) Został przez Pana wybrany na proroka zanim się urodził (1, 5).
3) Bóg polecił mu rozpocząć służbę prorocką, gdy był jeszcze młodzieńcem (1, 6).
4) Otrzymał, w bezpośredni sposób, poselstwo od samego Pana (1, 9 – 10).
5) Jego działalność rozpoczęła się za panowania króla Jozjasza (1, 2), potem był jednym z uczestników jego pogrzebu, ułożył tren żałobny (II Księga Kronik 35, 25).
6) Nie założył rodziny, ze względu na ciężkie czasy, w jakich żył. Pan polecił mu: „Nie weźmiesz sobie żony i nie będziesz miał na tym miejscu ani synów, ani córek...” (16, 2).
7) Nie przyjęto jego przesłania. Odrzucony przez swoich rodaków, znienawidzony, był prześladowany, oczerniany, oskarżany o zdradę, chłostany, bity, więziony (11, 18 – 21; 12, 6; 18, 18; 20, 1 – 3; 37, 11 – 16).
8) Poselstwo, które przekazywał swemu narodowi w imieniu Pana, złamało jego własne serce (8, 18 – 21).
9) Chciał zrezygnować, był gotów zakończyć działalność prorocką, ale Bóg mu na to nie pozwolił (20, 7 – 9).
10) Był świadkiem upadku Jerozolimy i uprowadzenia ludu judzkiego do niewoli babilońskiej. Dowódca wojsk babilońskich pozwolił mu pozostać z resztą ubogich rodaków w ziemi judzkiej (39, 10 – 14), a gdy ci postanowili pójść do Egiptu Jeremiasz w imieniu Pana ostrzegał ich i próbował odwieść od tego zamiaru (42, 15 – 22). Nie usłuchano go jednak i zmuszono do emigracji, razem z nimi, do Egiptu (43, 1 – 7). Tam prorok działał jeszcze przez jakiś czas, nadal odtrącany i poniżany. Zgodnie z tradycyjnym przekazem zginął tragicznie, uśmiercony przez swoich rodaków.
Tak więc prorok, urodzony w małej wiosce Anatot, 9 km na północ od Jerozolimy, zmarł, prawdopodobnie w wieku ponad 60 lat, w Egipcie. Jeden z przekazów podaje, że został ukamienowany, inny, że zginął w jeszcze większych męczarniach, przerżnięty piłą. W Liście do Hebrajczyków w 11 rozdziale, poświęconym bohaterom wiary czytamy: „...doznawali szyderstw i biczowania, więzów i więzienia, byli kamienowani, paleni, przerzynani piłą, zabijani mieczem (36 – 37). Studiując Pismo Święte można zidentyfikować męczenników, którzy przeszli przez wszystkie prześladowania wymienione przez autora Listu do Hebrajczyków, za wyjątkiem jednego rodzaju tortur; nie można znaleźć nikogo, kto byłby przerzynany piłą. Źródła tradycyjne, pozabiblijne, podają, że w Egipcie, gdzie zawleczono Jeremiasza siłą, został on w końcu wsadzony do wydrążonej kłody drewna i wraz z nią przepiłowany. Być może, że echo tej właśnie tragedii znajdujemy w wypowiedzi autora Listu do Hebrajczyków.

Jeremiasza zwie się „płaczącym prorokiem”, lub „prorokiem o złamanym sercu”. Określenia te nie mają pejoratywnego znaczenia, mówią o wrażliwości Jeremiasza i o jego wielkim poczuciu odpowiedzialności za duchowy i moralny stan ludu Bożego. Bóg przekazał Jeremiaszowi bardzo trudne, twarde poselstwo, poselstwo o upadku Jerozolimy, o upokorzeniu i niewoli całego narodu żydowskiego. Moglibyśmy się spodziewać, że do wypełnienia tak trudnej misji Bóg wybierze kogoś silnego, twardego, bezkompromisowego, tymczasem Bóg powołał na swego sługę Jeremiasza, człowieka bardzo wrażliwego, człowieka o drżącym głosie i oczach wypełnionych łzami.

Poselstwo Księgi

Jeremiasz był wielkim mężem Bożym, wiernym sługą Pana. Zadanie, które Bóg mu zlecił, było niezmiernie trudne. Prorok był świadkiem stopniowego upadku swego narodu i wiedział, że Bóg postanowił rozprawić się z nieposłuszeństwem jego rodaków. Jeremiasz przekazywał słowa Pana, słowa ostrzeżenia przed całkowitą klęską i niewolą narodu. Dziesięć północnych plemion Izraela już znalazło się w niewoli asyryjskiej, a dwa następne, południowe, zamiast wyciągnąć wnioski z upadku Królestwa Północnego, trwały nadal w nieposłuszeństwie względem Pana, i brnęły coraz dalej w niemoralność i bałwochwalstwo. Zrozpaczony prorok obserwował swych rodaków, zmierzających wprost ku katastrofie.
Dr Moorehead tak opisał sytuację, w jakiej znalazł się Jeremiasz: „Przyszło mu prorokować w czasie, kiedy wszystko w jego ojczyźnie zmierzało ku końcowemu upadkowi. Ludzie coraz wyraźniej oddalali się od Boga, całkowicie brak było ufności względem Pana, lekceważono Prawo Boże, postępował upadek etyczny, upadek moralności. W życiu politycznym elity rządzące popełniały wiele błędów, lekkomyślnie wiążąc się przymierzami z narodami pogańskimi. Narastały podziały pomiędzy licznymi partiami i frakcjami, w otoczeniu kolejnych królów pojawiało się wielu złych doradców. Państwo judzkie zmierzało ku samozagładzie, a przywódcy i lud, zamiast dostrzegać grożącą im klęskę, upewniali się w fałszywym przekonaniu, że nic im nie grozi, gdyż Jerozolima i świątynia są nietykalne, ze względu na Bożą ochronę. Jeremiasz toczył heroiczny bój o to, by jego rodacy przejrzeli i upamiętali się, ale jego odrzucono, mimo, że przemawiał w imieniu żywego Boga”.
Ja i ty żyjemy w czasach podobnych do tamtych. Nasz naród zachowuje pozory pobożności, ale żyje nie „po Bożemu”. Religijność naszego społeczeństwa jest powierzchowna, polega na zachowywaniu form i obrzędów, natomiast brakuje duchowej głębi i moralnej odnowy. Współczesne społeczeństwo żyje w przekonaniu, że dzięki osiągnięciom nauki i techniki ludzkość przezwycięży wszystkie poważniejsze problemy, podczas, gdy tak naprawdę, zmierzamy ku samodestrukcji: postępuje upadek moralności, pogłębiają się różnice i podziały ekonomiczne, polityczne, narastają napięcia i konflikty, religijność przeradza się w fanatyzm, podczas gdy brak miłości, wrażliwości, pokory. Dzisiaj Bóg został niejako usunięty na margines życia. Ludzie uznający Biblię za Księgę zawierającą Boże Słowo są traktowani jak nawiedzeni. Nie słucha się ich głosu, nie bierze się na poważnie ich wypowiedzi, odrzuca się ich, podobnie, jak działo się to z Jeremiaszem.
Jeden z autorów powiedział: „Jeremiasz nie był może takim mocarzem jak Eliasz, nie był takim krasomówcą jak Izajasz, ani takim wizjonerem jak Ezechiel, ale jego wrażliwość i przenikliwość w dostrzeganiu problemów swego pokolenia sprawiły, że stał się sumieniem swego narodu i niezwykłym Bożym sługą, dzięki któremu Słowo żywego Boga było zwiastowane społeczeństwu zdegenerowanemu, zakłamanemu i skorumpowanemu.”
Działalność Jeremiasza przypadła na okres panowania kilku ostatnich królów z linii Dawida, zasiadających na tronie Królestwa Judzkiego. Prorok rozpoczął swą służbę w trzynastym roku panowania Jozjasza, a działał w Jerozolimie aż do uprowadzenia jej mieszkańców do niewoli babilońskiej, a potem jeszcze wśród pozostałej reszty w ziemi judzkiej i w Egipcie.
Jeremiasz zapowiedział powrót wygnańców z niewoli babilońskiej po siedemdziesięciu latach i przepowiedział, że będzie to pierwszy krok na drodze ku nowemu etapowi historii zbawienia, ku Nowemu Przymierzu, wraz z powszechnym nawróceniem do Boga
Prorokował: „Oto nadchodzą dni – wyrocznia Pana – kiedy zawrę z domem Izraela nowe przymierze. Nie jak przymierze, które zawarłem z ich przodkami, kiedy ująłem ich za rękę, by wyprowadzić z ziemi egipskiej. (...) Lecz takie będzie przymierze, jakie zawrę z domem Izraela po tych dniach – wyrocznia Pana: Umieszczę swe prawo w głębi ich jestestwa i wypiszę na ich sercu... (31, 31 – 34). W prorockiej perspektywie Jeremiasz łączy ten okres z pojawieniem się Mesjasza Króla, Odrośli Dawidowej (30, 9; 33, 15). Jezus Chrystus nawiązał do tego proroctwa w czasie Ostatniej Wieczerzy, wskazując na jego najgłębszy sens; Jezus mówił o nowym przymierzu dokonującym się dzięki przelaniu Jego krwi.
Księga Jeremiasza przedstawia nam bogaty obraz życia proroka. Ukazuje blaski i cienie losu Bożego sługi. Przede wszystkim mówi o przemożnej sile Słowa Bożego, któremu prorok musi się podporządkować nawet za cenę wielkich wyrzeczeń i cierpienia. Misja prorocka Jeremiasza na pozór nie powiodła się, ale tak naprawdę nadała właściwy kierunek religijności Judejczyków w niewoli, umożliwiła im przetrwanie najcięższych lat i odnowę życia duchowego po powrocie do ojczyzny.

==

Posłuchaj pierwszej oraz kolejnych audycji z cyklu studium Księgi Jeremiasza na stronie "Impuls" Trans World Radio Polska w dziale Programy, audycja "Wędrówka przez Biblię".

Aby słuchać w internecie programów TWR musisz mieć zainstalowany program RealPlayer. Jeśli go nie posiadasz, darmową wersję możesz znaleźć tutaj.