Rosja: Cerkiew odzyskuje swoje mienie

pią, 15 paź 2010, 12:25:38

Autor: Jacek Lehr

Duma Państwowa Rosji zatwierdziła w pierwszym czytaniu projekt ustawy „O przekazaniu organizacjom religijnym mienia o przeznaczeniu religijnym, znajdującego się we własności państwa czy gminy”.

 

Na dzień dzisiejszy przygotowywana nowa ustawa stanowi na razie jedynie imponujący blok rządowych projektów ustaw.

 

W istocie, należy tylko utrwalić de jure to, co realizowane jest de facto. Mianowicie, Rosyjski Kościół Prawosławny już nie pierwszy rok odzyskuje klasztory i świątynie. Tylko w ubiegłym roku państwo przekazało około 70 takich obiektów, natomiast przed końcem bieżącego ich liczba przekroczy 200. „Ten proces powinien przebiegać na legalnej podstawie i zakończyć się w ciągu 6 lat”, uważają autorzy projektu utsawy z Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego, na co nalega także wiceminister Igor Manyłow.

 

 „Obecnie padają propozycję odnośnie skrócenia tego terminu –przeważnie ze strony organizacji religijnych – albo w ogóle jego odwołania czy też wydłużenia. Ale, naszym zdaniem, ustalony obecnie sześcioletni termin jest optymalny”.

 

Oprócz rozbieżności w sprawie terminów są także inne problemy, wynikające, przede wszystkim, między przedstawicielami Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego i rosyjskiej wspólnoty muzealnej. Przyczyna tkwi w tym, że wiele „zespołów kultowych”, jak głoszą projekty ustaw, jest pomnikami kulturalno-historycznymi i umieszczone są w nich muzea, dysponujące niekiedy wartościowymi ekspozycjami o znaczeniu narodowym. Jest to, na przykład, muzeum-rezerwat „Kreml Moskiewski”, na którego terenie znajdują się dawne świątynie o światowej sławie. Zdaniem dyrektorki Muzeów Kremla Moskiewskiego Jeleny Gagariny, „podział własności” między państwem i kościołem może spowodować problem, którego nikt na razie sobie nie uświadamia.

 

 „Jak odpowiedzieć na pytanie, do kogo należy istniejący do dziś Sobór Uspienski, zbudowany przez Iwana III za środki skarbu wielkoksiążęcego: do państwa czy do Kościoła? Sobory kremlowskie zawsze traktowano nie tylko jako świątynie, lecz też jako zakrystię państwową oraz zbiór świętości Państwa Rosyjskiego”, powiedziała Jelena Gagarina.

 

Kreml Moskiewski nie ma się czym martwić, gdyż jest on obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO. Projekt ustawy głosi, że takie obiekty stanowią wyjątek, czyli nie będą przekazywane Kościołowi. Ale, z drugiej strony, w bieżącym roku Rosyjski Kościół Prawosławny odzyskał Klasztor Nowodziewiczy, będący nie tylko jedną z ozdób Moskwy, ale również wspomnianej listy UNESCO.

 

Po pierwszym zatwierdzeniu przez Dumę Państwową bloku projektów ustaw Rada Muzeów Rosji proponuje wprowadzenie licznych poprawek, wśród których są dwa najważniejsze wymogi. Po pierwsze, należy wymienić obiekty dziedzictwa kulturalnego, które z zasady nie mogą być przekazane organizacjom religijnym. Po drugie, sprecyzować, kto mianowicie – osoba fizyczna czy prawna – będzie ponosić odpowiedzialność za zachowanie przekazanego Kościołowi pomnika historyczno-kulturalnego. Warto dodać, że ma to wszystko ważne znaczenie także dla przedstawicieli organizacji religijnych. Podczas posiedzeń parlamentarnych, poświęconych tym projektom ustaw, sekretarz Rady Patriarszej ds. Kultury archimandryta Tichon powiedział:

 

 „Obecne przekazanie olbrzymich świątyń i klasztorów jest dla Kościoła poważnym ciężarem. Nie bardzo sobie wyobrażam, na przykład, w jaki sposób będziemy zarządzać tym wszystkim”.

 

Co dotyczy zarządzania, to porozumienie w tej sprawie osiągnięto już dziś. Wspólnota muzealna zaproponowała wykorzystywanie dziedzictwa kulturalnego wspólnie z organizacjami religijnymi. „Kościół jest na to otwarty”, odpowiedział przedstawiciel Patriarchatu Moskiewskiego protojerej Wsiewołod Czaplin. Należy tylko doczekać się drugiego czytania projektu ustawy w Dumie Państwowej Rosji, aby udoskonalić ją dla dobra wszystkich.

Komentarze (0)


Kosciol.pl
http://www.kosciol.pl/article.php/20101015122538128